Czym różniły się koncepcje odzyskania niepodległości i kształtu granic Polski reprezentowane przez Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego?

Piłsudski głosił koncepcję federacyjną (walka zbrojna przeciw Rosji u boku państw centralnych i federacja z Litwą, Białorusią i Ukrainą), a Dmowski koncepcję inkorporacyjną (orientacja na Ententę i państwo narodowe zdolne do polonizacji mniejszości).

Jakie kluczowe reformy ustrojowe wprowadzała Konstytucja 3 maja z 1791 roku (Ustawa Rządowa)?

Zniosła wolną elekcję i liberum veto, wprowadziła dziedziczność tronu (dynastia Wettynów), trójpodział władzy (Straż Praw jako władza wykonawcza), odpowiedzialność ministrów przed Sejmem oraz rozciągnęła opiekę prawa nad chłopami.

Jakie znaczenie militarne i międzynarodowe miała Bitwa Warszawska z sierpnia 1920 roku w wojnie polsko-bolszewickiej?

Kontruderzenie znad Wieprza rozbiło wojska Frontu Zachodniego Tuchaczewskiego, ocaliło niepodległość II RP, powstrzymało eksport rewolucji bolszewickiej na Zachód Europy i doprowadziło do traktatu ryskiego (1921).

Na czym polega konstruktywne wotum nieufności wobec Rady Ministrów w polskim systemie parlamentarno-gabinetowym (art. 158 Konstytucji RP)?

Sejm wyraża Radzie Ministrów wotum nieufności większością ustawowej liczby posłów (co najmniej 231) na wniosek zgłoszony przez minimum 46 posłów i wskazujący imiennie kandydata na nowego Prezesa Rady Ministrów.

Jakie były przyczyny wybuchu oraz skutki polityczne i społeczne powstania styczniowego (1863–1864)?

Bezpośrednią przyczyną była branka zarządzona przez Aleksandra Wielopolskiego; rząd powstańczy ogłosił uwłaszczenie chłopów (1864), a po klęsce carat zlikwidował autonomię Królestwa Polskiego, nasilając rusyfikację.

Czym było Polskie Państwo Podziemne w latach 1939–1945 i jakie były jego główne organy cywilne oraz wojskowe?

Były to tajne struktury państwowe podległe Rządowi RP na uchodźstwie: pion cywilny tworzyła Delegatura Rządu na Kraj i Rada Jedności Narodowej, a pion wojskowy ZWZ przekształcony w lutym 1942 r. w Armię Krajową (AK).

W jaki sposób postać Stanisława Wokulskiego w „Lalce” Bolesława Prusa łączy cechy romantyka i pozytywisty?

Jako romantyk Wokulski idealizuje Izabelę Łęcką, uczestniczy w powstaniu styczniowym i przeżywa stany autodestrukcyjne; jako pozytywista ceni naukę, pracę u podstaw, filantropię i przedsiębiorczość.

Jakie trzy koncepcje odbudowy państwa polskiego symbolizują szklane domy, rewolucja i pochód na Belweder w „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego?

Mit szklanych domów Seweryna Baryki symbolizuje utopijną wiarę w cywilizacyjny skok, koncepcja Szymona Gajowca oznacza powolne reformy ewolucyjne, a program komunistów (Lulek) — krwawą rewolucję społeczną.

Kto posiada prawo inicjatywy ustawodawczej w Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 118 Konstytucji RP?

Inicjatywa ustawodawcza przysługuje posłom (komisji sejmowej lub grupie co najmniej 15 posłów), Senatowi (jako całej izbie), Prezydentowi RP, Radzie Ministrów oraz grupie co najmniej 100 000 obywateli mających prawo wybierania do Sejmu.

Jakie są główne instytucje Unii Europejskiej i jakie funkcje pełnią Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej oraz Komisja Europejska?

Parlament Europejski (wybierany bezpośrednio) i Rada UE (ministrowie państw członkowskich) pełnią funkcję prawodawczą i budżetową, natomiast Komisja Europejska ma wyłączną inicjatywę prawodawczą, wykonuje budżet i stoi na straży traktatów.

Jakie postanowienia wprowadzała Unia Lubelska z 1 lipca 1569 roku między Koroną Królestwa Polskiego a Wielkim Księstwem Litewskim?

Przekształciła unię personalną w unię realną (Rzeczpospolitą Obojga Narodów) ze wspólnym monarchą wybieranym w wolnej elekcji, wspólnym Sejmem walnym, wspólną polityką zagraniczną i monetą, przy zachowaniu odrębnych skarbów, wojska i urzędów.

Jakie trzy stany nadzwyczajne przewiduje Rozdział XI Konstytucji RP i jakie są ogólne przesłanki ich wprowadzenia?

Stan wojenny (w razie zewnętrznego zagrożenia państwa lub zbrojnej napaści), stan wyjątkowy (w razie zagrożenia konstytucyjnego ustroju państwa lub bezpieczeństwa obywateli) oraz stan klęski żywiołowej (w celu zapobieżenia skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych).

Jakie założenia filozofii stoickiej i epikurejskiej ulegają kryzysowi w „Trenach” Jana Kochanowskiego po śmierci Urszulki?

Kochanowski odrzuca stoicki spokój ducha (ataraksję), przekonanie o samowystarczalności cnoty oraz renesansowy optymizm i harmonię świata, przechodząc przez bunt i kryzys wiary aż do chrześcijańskiego ukojenia w Trenie XIX.

Jakie są organy władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej zgodnie z art. 10 Konstytucji RP?

Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały.

Co zawierał tajny protokół dodatkowy do paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939 roku?

Przewidywał podział stref wpływów w Europie Środkowo-Wschodniej między III Rzeszę a ZSRS wzdłuż linii rzek Narwi, Wisły i Sanu (później skorygowanej na linii Bugu) oraz likwidację państwa polskiego i zajęcie państw bałtyckich, Finlandii i Besarabii.

Co oznacza pojęcie „marazmu” i jakie znaczenie mają symbole chochoła oraz złotego rogu w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego?

Złoty róg symbolizuje szansę na czyn niepodległościowy zaprzepaszczoną przez bierność i prywatę (Jaśko gubi róg, sięgając po czapkę z pawimi piórami), a chocholi taniec obrazuje uśpienie, niemoc i duchowy letarg narodu.

Jaką wymowę alegoryczną i paraboliczną ma „Dżuma” Alberta Camusa?

Epidemia dżumy w Oranie jest parabolą totalitaryzmu, wojny oraz absurdu ludzkiej egzystencji wobec niezawinionego cierpienia, na które jedyną godną odpowiedzią jest solidarny bunt i przyzwoite wykonywanie swojego obowiązku (dr Rieux).

Jakie przesłanie etyczne niesie wiersz Zbigniewa Herberta „Przesłanie Pana Cogito”?

Wzywa do heroicznego dochowania wierności wartościom moralnym, prawdzie i godności („bądź wierny Idź”) wbrew racjonalnej kalkulacji i bez oczekiwania na nagrodę, w imię solidarności z pokonanymi.

Jakie znaczenie miała konstytucja „Nihil novi” uchwalona na sejmie w Radomiu w 1505 roku?

Zakazywała królowi stanowienia nowych praw bez wspólnej zgody senatu i izby poselskiej („nic nowego o nas bez nas”), co ugruntowało ustrój demokracji szlacheckiej w Polsce.

Czym jest „Forma” i „Gęba” w „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza?

„Forma” to narzucany jednostce przez społeczeństwo, kulturę i relacje międzyludzkie schemat zachowań, od którego nie ma ucieczki, natomiast „Gęba” to fałszywa maska przyprawiana człowiekowi przez innych ludzi.

Na czym polega konflikt tragiczny w „Antygonie” Sofoklesa i jakie racje reprezentują Antygona oraz Kreon?

Konflikt tragiczny polega na zderzeniu dwóch równorzędnych racji, z których każdy wybór prowadzi do katastrofy: Antygona broni odwiecznego prawa boskiego (fisis) i obowiązku rodzinnego, a Kreon prawa stanowionego przez państwo (nomos).

Na czym polega koncepcja mesjanizmu polskiego wyrażona w Widzeniu Księdza Piotra w „Dziadach cz. III”?

Polska zostaje ukazana jako „Chrystus narodów” — jej rozbiory i męczeństwo młodzieży mają sens zbawczy, analogiczny do męki Chrystusa, i doprowadzą do zmartwychwstania ojczyzny oraz moralnego odrodzenia Europy.

Który artykuł Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. definiuje zasadę demokratycznego państwa prawnego?

Artykuł 2 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Jakie są kompetencje Trybunału Konstytucyjnego w Polsce zgodnie z art. 188 Konstytucji RP?

Orzeka o zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją, ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, przepisów wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją i ustawami, rozpoznaje skargi konstytucyjne oraz bada zgodność celów lub działalności partii politycznych z Konstytucją.

Czym charakteryzuje się postawa prometejska Konrada w Wielkiej Improwizacji w „Dziadach cz. III” Adama Mickiewicza?

Konrad, kierowany bezgraniczną miłością do zniewolonego narodu („Nazywam się Milijon — bo za milijony kocham i cierpię katusze”), rzuca wyzwanie Bogu, żądając „rządu dusz” i niemal ocierając się o bluźnierstwo.

Na czym polega pojęcie „człowieka zlagrowanego” oraz technika behawiorystyczna w opowiadaniach Tadeusza Borowskiego („Proszę państwa do gazu”)?

Człowiek zlagrowany to więzień obozu koncentracyjnego zredukowany przez system totalitarny do instynktu przetrwania kosztem innych; behawioryzm polega na rezygnacji z analizy psychologicznej na rzecz chłodnego opisu zewnętrznych zachowań.

Jakimi mocami dysponuje Prezydent RP po otrzymaniu ustawy uchwalonej przez Sejm i Senat i jaką większością Sejm może odrzucić weto prezydenckie?

Prezydent w ciągu 21 dni może ustawę podpisać, skierować do Trybunału Konstytucyjnego (kontrola prewencyjna) albo przekazać Sejmowi do ponownego rozpatrzenia (weto zawieszające); Sejm odrzuca weto większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

Jakie były najważniejsze ustalenia obrad Okrągłego Stołu (luty–kwiecień 1989 r.) i jaki był wynik wyborów z 4 czerwca 1989 r.?

Ustalono ponowną legalizację NSZZ „Solidarność”, przywrócenie urzędu Prezydenta PRL oraz Senatu (100 mandatów obsadzanych w całkowicie wolnych wyborach większościowych) oraz częściowo wolne („kontraktowe”) wybory do Sejmu (65% mandatów zagwarantowanych dla PZPR i jej satelitów, a 35% — czyli 161 mandatów — w wolnych wyborach dla kandydatów bezpartyjnych); w wyborach 4 czerwca 1989 r. (oraz II turze 18 czerwca) Komitet Obywatelski „Solidarność” zdobył wszystkie 161 ze 161 wolnych mandatów w Sejmie (w tym 160 już w I turze) oraz 99 na 100 mandatów w Senacie.

Jakie były przyczyny oraz bezpośrednie skutki chrztu Polski przyjętego przez Mieszka I w 966 roku?

Przyjęcie chrztu za pośrednictwem Czech włączyło państwo Piastów w krąg kultury łacińskiej, wzmocniło autorytet władcy, umożliwiło budowę administracji kościelnej i wytrąciło margrabiom niemieckim pretekst do najazdów chrystianizacyjnych.

Czym różni się ustrój parlamentarno-gabinetowy (np. Niemcy, Polska) od systemu prezydenckiego (np. USA)?

W systemie parlamentarno-gabinetowym występuje dualizm egzekutywy (głowa państwa i rząd), a rząd ponosi odpowiedzialność polityczną przed parlamentem; w systemie prezydenckim prezydent jest zarazem głową państwa i szefem rządu, a egzekutywa i legislatywa są sztywno rozdzielone.

Jaką funkcję pełni rehabilitacja Jacka Soplicy (Księdza Robaka) w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza?

Ukazuje przemianę z warchoła i dumnego szlachcica kierującego się prywatą w pokornego emisariusza, patriotę i bohatera nowego typu, który anonimowo poświęca życie dla sprawy narodowej.

Jakie pięć przymiotników określa wybory do Sejmu RP (art. 96 ust. 2), a jakie trzy — wybory do Senatu RP (art. 97 ust. 2) zgodnie z Konstytucją RP?

Zgodnie z art. 96 ust. 2 Konstytucji RP wybory do Sejmu są pięcioprzymiotnikowe: powszechne, równe, bezpośrednie, proporcjonalne oraz odbywają się w głosowaniu tajnym. Zgodnie z art. 97 ust. 2 Konstytucji RP wybory do Senatu są trójprzymiotnikowe: powszechne, bezpośrednie oraz odbywają się w głosowaniu tajnym (natomiast Kodeks wyborczy określa, że odbywają się w jednomandatowych okręgach wyborczych według zasady większości względnej).

Ustrój Konstytucyjny RP, Historia Państwa i Prawa oraz Dziedzictwo Humanistyczne

Konstytucja RP z 1997 r. (zasady ustroju, Sejm i Senat, Prezydent RP, Rada Ministrów, Trybunał Konstytucyjny, stany nadzwyczajne), historia ustroju Polski (Nihil novi, Unia Lubelska, Konstytucja 3 maja, Okrągły Stół), instytucje UE oraz tradycja literacko-etyczna.

Level: intermediate
Languages: pl → pl
Cards: 32
Markdown: Ustrój Konstytucyjny RP, Historia Państwa i Prawa oraz Dziedzictwo Humanistyczne (.md)

Flashcards (32)

#	Front (Term / Question)	Back (Definition / Answer)
1	Czym różniły się koncepcje odzyskania niepodległości i kształtu granic Polski reprezentowane przez Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego?	Piłsudski głosił koncepcję federacyjną (walka zbrojna przeciw Rosji u boku państw centralnych i federacja z Litwą, Białorusią i Ukrainą), a Dmowski koncepcję inkorporacyjną (orientacja na Ententę i państwo narodowe zdolne do polonizacji mniejszości).
2	Jakie kluczowe reformy ustrojowe wprowadzała Konstytucja 3 maja z 1791 roku (Ustawa Rządowa)?	Zniosła wolną elekcję i liberum veto, wprowadziła dziedziczność tronu (dynastia Wettynów), trójpodział władzy (Straż Praw jako władza wykonawcza), odpowiedzialność ministrów przed Sejmem oraz rozciągnęła opiekę prawa nad chłopami.
3	Jakie znaczenie militarne i międzynarodowe miała Bitwa Warszawska z sierpnia 1920 roku w wojnie polsko-bolszewickiej?	Kontruderzenie znad Wieprza rozbiło wojska Frontu Zachodniego Tuchaczewskiego, ocaliło niepodległość II RP, powstrzymało eksport rewolucji bolszewickiej na Zachód Europy i doprowadziło do traktatu ryskiego (1921).
4	Na czym polega konstruktywne wotum nieufności wobec Rady Ministrów w polskim systemie parlamentarno-gabinetowym (art. 158 Konstytucji RP)?	Sejm wyraża Radzie Ministrów wotum nieufności większością ustawowej liczby posłów (co najmniej 231) na wniosek zgłoszony przez minimum 46 posłów i wskazujący imiennie kandydata na nowego Prezesa Rady Ministrów.
5	Jakie były przyczyny wybuchu oraz skutki polityczne i społeczne powstania styczniowego (1863–1864)?	Bezpośrednią przyczyną była branka zarządzona przez Aleksandra Wielopolskiego; rząd powstańczy ogłosił uwłaszczenie chłopów (1864), a po klęsce carat zlikwidował autonomię Królestwa Polskiego, nasilając rusyfikację.
6	Czym było Polskie Państwo Podziemne w latach 1939–1945 i jakie były jego główne organy cywilne oraz wojskowe?	Były to tajne struktury państwowe podległe Rządowi RP na uchodźstwie: pion cywilny tworzyła Delegatura Rządu na Kraj i Rada Jedności Narodowej, a pion wojskowy ZWZ przekształcony w lutym 1942 r. w Armię Krajową (AK).
7	W jaki sposób postać Stanisława Wokulskiego w „Lalce” Bolesława Prusa łączy cechy romantyka i pozytywisty?	Jako romantyk Wokulski idealizuje Izabelę Łęcką, uczestniczy w powstaniu styczniowym i przeżywa stany autodestrukcyjne; jako pozytywista ceni naukę, pracę u podstaw, filantropię i przedsiębiorczość.
8	Jakie trzy koncepcje odbudowy państwa polskiego symbolizują szklane domy, rewolucja i pochód na Belweder w „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego?	Mit szklanych domów Seweryna Baryki symbolizuje utopijną wiarę w cywilizacyjny skok, koncepcja Szymona Gajowca oznacza powolne reformy ewolucyjne, a program komunistów (Lulek) — krwawą rewolucję społeczną.
9	Kto posiada prawo inicjatywy ustawodawczej w Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 118 Konstytucji RP?	Inicjatywa ustawodawcza przysługuje posłom (komisji sejmowej lub grupie co najmniej 15 posłów), Senatowi (jako całej izbie), Prezydentowi RP, Radzie Ministrów oraz grupie co najmniej 100 000 obywateli mających prawo wybierania do Sejmu.
10	Jakie są główne instytucje Unii Europejskiej i jakie funkcje pełnią Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej oraz Komisja Europejska?	Parlament Europejski (wybierany bezpośrednio) i Rada UE (ministrowie państw członkowskich) pełnią funkcję prawodawczą i budżetową, natomiast Komisja Europejska ma wyłączną inicjatywę prawodawczą, wykonuje budżet i stoi na straży traktatów.
11	Jakie postanowienia wprowadzała Unia Lubelska z 1 lipca 1569 roku między Koroną Królestwa Polskiego a Wielkim Księstwem Litewskim?	Przekształciła unię personalną w unię realną (Rzeczpospolitą Obojga Narodów) ze wspólnym monarchą wybieranym w wolnej elekcji, wspólnym Sejmem walnym, wspólną polityką zagraniczną i monetą, przy zachowaniu odrębnych skarbów, wojska i urzędów.
12	Jakie trzy stany nadzwyczajne przewiduje Rozdział XI Konstytucji RP i jakie są ogólne przesłanki ich wprowadzenia?	Stan wojenny (w razie zewnętrznego zagrożenia państwa lub zbrojnej napaści), stan wyjątkowy (w razie zagrożenia konstytucyjnego ustroju państwa lub bezpieczeństwa obywateli) oraz stan klęski żywiołowej (w celu zapobieżenia skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych).
13	Jakie założenia filozofii stoickiej i epikurejskiej ulegają kryzysowi w „Trenach” Jana Kochanowskiego po śmierci Urszulki?	Kochanowski odrzuca stoicki spokój ducha (ataraksję), przekonanie o samowystarczalności cnoty oraz renesansowy optymizm i harmonię świata, przechodząc przez bunt i kryzys wiary aż do chrześcijańskiego ukojenia w Trenie XIX.
14	Jakie są organy władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej zgodnie z art. 10 Konstytucji RP?	Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały.
15	Co zawierał tajny protokół dodatkowy do paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939 roku?	Przewidywał podział stref wpływów w Europie Środkowo-Wschodniej między III Rzeszę a ZSRS wzdłuż linii rzek Narwi, Wisły i Sanu (później skorygowanej na linii Bugu) oraz likwidację państwa polskiego i zajęcie państw bałtyckich, Finlandii i Besarabii.
16	Co oznacza pojęcie „marazmu” i jakie znaczenie mają symbole chochoła oraz złotego rogu w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego?	Złoty róg symbolizuje szansę na czyn niepodległościowy zaprzepaszczoną przez bierność i prywatę (Jaśko gubi róg, sięgając po czapkę z pawimi piórami), a chocholi taniec obrazuje uśpienie, niemoc i duchowy letarg narodu.
17	Jaką wymowę alegoryczną i paraboliczną ma „Dżuma” Alberta Camusa?	Epidemia dżumy w Oranie jest parabolą totalitaryzmu, wojny oraz absurdu ludzkiej egzystencji wobec niezawinionego cierpienia, na które jedyną godną odpowiedzią jest solidarny bunt i przyzwoite wykonywanie swojego obowiązku (dr Rieux).
18	Jakie przesłanie etyczne niesie wiersz Zbigniewa Herberta „Przesłanie Pana Cogito”?	Wzywa do heroicznego dochowania wierności wartościom moralnym, prawdzie i godności („bądź wierny Idź”) wbrew racjonalnej kalkulacji i bez oczekiwania na nagrodę, w imię solidarności z pokonanymi.
19	Jakie znaczenie miała konstytucja „Nihil novi” uchwalona na sejmie w Radomiu w 1505 roku?	Zakazywała królowi stanowienia nowych praw bez wspólnej zgody senatu i izby poselskiej („nic nowego o nas bez nas”), co ugruntowało ustrój demokracji szlacheckiej w Polsce.
20	Czym jest „Forma” i „Gęba” w „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza?	„Forma” to narzucany jednostce przez społeczeństwo, kulturę i relacje międzyludzkie schemat zachowań, od którego nie ma ucieczki, natomiast „Gęba” to fałszywa maska przyprawiana człowiekowi przez innych ludzi.
21	Na czym polega konflikt tragiczny w „Antygonie” Sofoklesa i jakie racje reprezentują Antygona oraz Kreon?	Konflikt tragiczny polega na zderzeniu dwóch równorzędnych racji, z których każdy wybór prowadzi do katastrofy: Antygona broni odwiecznego prawa boskiego (fisis) i obowiązku rodzinnego, a Kreon prawa stanowionego przez państwo (nomos).
22	Na czym polega koncepcja mesjanizmu polskiego wyrażona w Widzeniu Księdza Piotra w „Dziadach cz. III”?	Polska zostaje ukazana jako „Chrystus narodów” — jej rozbiory i męczeństwo młodzieży mają sens zbawczy, analogiczny do męki Chrystusa, i doprowadzą do zmartwychwstania ojczyzny oraz moralnego odrodzenia Europy.
23	Który artykuł Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. definiuje zasadę demokratycznego państwa prawnego?	Artykuł 2 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
24	Jakie są kompetencje Trybunału Konstytucyjnego w Polsce zgodnie z art. 188 Konstytucji RP?	Orzeka o zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją, ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, przepisów wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją i ustawami, rozpoznaje skargi konstytucyjne oraz bada zgodność celów lub działalności partii politycznych z Konstytucją.
25	Czym charakteryzuje się postawa prometejska Konrada w Wielkiej Improwizacji w „Dziadach cz. III” Adama Mickiewicza?	Konrad, kierowany bezgraniczną miłością do zniewolonego narodu („Nazywam się Milijon — bo za milijony kocham i cierpię katusze”), rzuca wyzwanie Bogu, żądając „rządu dusz” i niemal ocierając się o bluźnierstwo.
26	Na czym polega pojęcie „człowieka zlagrowanego” oraz technika behawiorystyczna w opowiadaniach Tadeusza Borowskiego („Proszę państwa do gazu”)?	Człowiek zlagrowany to więzień obozu koncentracyjnego zredukowany przez system totalitarny do instynktu przetrwania kosztem innych; behawioryzm polega na rezygnacji z analizy psychologicznej na rzecz chłodnego opisu zewnętrznych zachowań.
27	Jakimi mocami dysponuje Prezydent RP po otrzymaniu ustawy uchwalonej przez Sejm i Senat i jaką większością Sejm może odrzucić weto prezydenckie?	Prezydent w ciągu 21 dni może ustawę podpisać, skierować do Trybunału Konstytucyjnego (kontrola prewencyjna) albo przekazać Sejmowi do ponownego rozpatrzenia (weto zawieszające); Sejm odrzuca weto większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
28	Jakie były najważniejsze ustalenia obrad Okrągłego Stołu (luty–kwiecień 1989 r.) i jaki był wynik wyborów z 4 czerwca 1989 r.?	Ustalono ponowną legalizację NSZZ „Solidarność”, przywrócenie urzędu Prezydenta PRL oraz Senatu (100 mandatów obsadzanych w całkowicie wolnych wyborach większościowych) oraz częściowo wolne („kontraktowe”) wybory do Sejmu (65% mandatów zagwarantowanych dla PZPR i jej satelitów, a 35% — czyli 161 mandatów — w wolnych wyborach dla kandydatów bezpartyjnych); w wyborach 4 czerwca 1989 r. (oraz II turze 18 czerwca) Komitet Obywatelski „Solidarność” zdobył wszystkie 161 ze 161 wolnych mandatów w Sejmie (w tym 160 już w I turze) oraz 99 na 100 mandatów w Senacie.
29	Jakie były przyczyny oraz bezpośrednie skutki chrztu Polski przyjętego przez Mieszka I w 966 roku?	Przyjęcie chrztu za pośrednictwem Czech włączyło państwo Piastów w krąg kultury łacińskiej, wzmocniło autorytet władcy, umożliwiło budowę administracji kościelnej i wytrąciło margrabiom niemieckim pretekst do najazdów chrystianizacyjnych.
30	Czym różni się ustrój parlamentarno-gabinetowy (np. Niemcy, Polska) od systemu prezydenckiego (np. USA)?	W systemie parlamentarno-gabinetowym występuje dualizm egzekutywy (głowa państwa i rząd), a rząd ponosi odpowiedzialność polityczną przed parlamentem; w systemie prezydenckim prezydent jest zarazem głową państwa i szefem rządu, a egzekutywa i legislatywa są sztywno rozdzielone.
31	Jaką funkcję pełni rehabilitacja Jacka Soplicy (Księdza Robaka) w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza?	Ukazuje przemianę z warchoła i dumnego szlachcica kierującego się prywatą w pokornego emisariusza, patriotę i bohatera nowego typu, który anonimowo poświęca życie dla sprawy narodowej.
32	Jakie pięć przymiotników określa wybory do Sejmu RP (art. 96 ust. 2), a jakie trzy — wybory do Senatu RP (art. 97 ust. 2) zgodnie z Konstytucją RP?	Zgodnie z art. 96 ust. 2 Konstytucji RP wybory do Sejmu są pięcioprzymiotnikowe: powszechne, równe, bezpośrednie, proporcjonalne oraz odbywają się w głosowaniu tajnym. Zgodnie z art. 97 ust. 2 Konstytucji RP wybory do Senatu są trójprzymiotnikowe: powszechne, bezpośrednie oraz odbywają się w głosowaniu tajnym (natomiast Kodeks wyborczy określa, że odbywają się w jednomandatowych okręgach wyborczych według zasady większości względnej).