Trong quá trình nhân đôi ADN, vì sao trên một chạc chữ Y có một mạch được tổng hợp liên tục và một mạch được tổng hợp gián đoạn thành các đoạn Okazaki?

Vì hai mạch của phân tử ADN mẹ song song ngược chiều nhau, trong khi enzim ADN pôlimeraza chỉ có khả năng gắn nuclêôtit tự do vào đầu 3'-OH (tức chỉ tổng hợp mạch mới theo một chiều duy nhất là 5' → 3').

Sự khác biệt giữa diễn thế sinh thái nguyên sinh và diễn thế sinh thái thứ sinh là gì?

Diễn thế nguyên sinh khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật (như tro núi lửa, đảo mới hình thành) và kết thúc bằng quần xã đỉnh cực ổn định; diễn thế thứ sinh khởi đầu ở môi trường đã từng có một quần xã sinh vật phát triển nhưng bị hủy diệt bởi thiên tai hoặc tác động của con người.

Trong các dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể (mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn, chuyển đoạn), dạng nào làm thay đổi nhóm gen liên kết?

Đột biến chuyển đoạn giữa hai nhiễm sắc thể không tương đồng làm thay đổi nhóm gen liên kết (chuyển gen từ nhiễm sắc thể này sang nhiễm sắc thể khác), thường làm giảm khả năng sinh sản của thể đột biến.

Vì sao aluminium (nhôm, Al), aluminium oxide (Al2O3) và aluminium hydroxide (Al(OH)3) đều tan trong dung dịch kiềm mạnh nhưng chỉ có Al2O3 và Al(OH)3 được gọi là hợp chất lưỡng tính?

Al2O3 và Al(OH)3 vừa tác dụng với dung dịch acid vừa tác dụng với dung dịch kiềm (tạo phức chất [Al(OH)4]⁻) trong phản ứng trao đổi không làm thay đổi số oxi hóa nên có tính lưỡng tính; còn Al là đơn chất kim loại có tính khử mạnh, tan trong cả dung dịch acid và dung dịch kiềm vì đều khử H⁺ hoặc H2O để giải phóng khí H2.

Các giai đoạn chính trong quy trình tạo giống biến đổi gen bằng công nghệ ADN tái tổ hợp gồm những bước nào?

Gồm 3 bước chính: 1) Tạo ADN tái tổ hợp (tách thể truyền plasmit và gen cần chuyển, cắt bằng cùng một enzim giới hạn restrictaza và nối bằng enzim ligaza), 2) Đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận (dùng CaCl2 hoặc xung điện), 3) Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp.

Các mối quan hệ sinh thái hỗ trợ và đối kháng giữa các loài trong quần xã sinh vật được phân loại như thế nào?

Quan hệ hỗ trợ gồm: cộng sinh (+/+ bắt buộc), hợp tác (+/+ không bắt buộc), hội sinh (+/0); quan hệ đối kháng gồm: cạnh tranh (-/-), kí sinh (+/-), ức chế - cảm nhiễm (0/-) và sinh vật này ăn sinh vật khác (+/-).

Đột biến điểm dạng thay thế một cặp nucleotide (nuclêôtit) khác với đột biến thêm hoặc mất một cặp nucleotide ở mức độ ảnh hưởng đến chuỗi polypeptide như thế nào?

Đột biến thay thế một cặp nucleotide chỉ làm thay đổi một bộ ba (codon) duy nhất tại vị trí đột biến, còn đột biến mất hoặc thêm một cặp nucleotide gây dịch khung đọc mã di truyền làm thay đổi toàn bộ các bộ ba từ vị trí đột biến đến cuối gene (hoặc làm xuất hiện sớm bộ ba kết thúc).

Trong hệ sinh thái, vì sao chuỗi thức ăn thường chỉ có từ 4 đến 6 mắt xích và hiệu suất sinh thái giữa hai bậc dinh dưỡng kế tiếp chỉ đạt khoảng 10%?

Do qua mỗi bậc dinh dưỡng, khoảng 90% năng lượng bị thất thoát (khoảng 70% tiêu hao qua hô hấp tỏa nhiệt, 10% qua chất bài tiết và bộ phận rơi rụng), chỉ còn khoảng 10% năng lượng được tích lũy chuyển lên bậc dinh dưỡng cao hơn.

Phân biệt phản ứng trùng hợp và phản ứng trùng ngưng trong tổng hợp polymer (polime) kèm ví dụ điển hình?

Trùng hợp là quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ (monomer) có liên kết bội hoặc vòng kém bền mà không giải phóng phân tử nhỏ (ví dụ: polyethylene [PE], poly(vinyl chloride) [PVC], tơ nitron); trùng ngưng là quá trình kết hợp các monomer có ít nhất hai nhóm chức có khả năng phản ứng và giải phóng phân tử nhỏ như H2O (ví dụ: tơ nylon-6,6, poly(ethylene terephthalate) [tơ lapsan]).

Trong quá trình dịch mã (tổng hợp prôtêin), bộ ba mở đầu trên mARN là gì và ở sinh vật nhân sơ so với sinh vật nhân thực thì bộ ba này mã hóa cho axit amin mở đầu nào?

Bộ ba mở đầu trên mARN là 5'-AUG-3'; ở sinh vật nhân sơ (vi khuẩn), bộ ba AUG mã hóa cho axit amin foocmin mêtiônin (fMet), còn ở sinh vật nhân thực thì mã hóa cho axit amin mêtiônin (Met).

Đặc điểm di truyền của gen lặn nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X (không có alen tương ứng trên Y) là gì?

Có hiện tượng di truyền chéo (bố truyền gen lặn cho con gái, mẹ truyền gen lặn cho con trai) và tính trạng lặn biểu hiện ở giới dị giao tử (XY) với tỉ lệ cao hơn nhiều so với giới đồng giao tử (XX).

Vì sao cả glucose (glucozơ) và fructose (fructozơ) đều tham gia phản ứng tráng bạc với thuốc thử Tollens (dung dịch AgNO3 trong NH3) mặc dù phân tử fructose không có nhóm chức aldehyde (-CHO)?

Vì trong môi trường kiềm của dung dịch NH3, fructose chuyển hóa thuận nghịch thành glucose qua dạng trung gian enediol, nên fructose cũng bị oxi hóa bởi phức bạc [Ag(NH3)2]OH tạo ra kết tủa bạc theo tỉ lệ 1 mol carbohydrate tạo 2 mol Ag.

Phương pháp điều chế kim loại bằng phương pháp nhiệt luyện, thủy luyện và điện phân nóng chảy được áp dụng cho những nhóm kim loại nào trong dãy hoạt động hóa học?

Điện phân nóng chảy muối halogenua/oxit: điều chế kim loại hoạt động mạnh từ K đến Al; Nhiệt luyện (dùng CO, H2, C, Al khử oxit ở nhiệt độ cao): điều chế kim loại trung bình và yếu đứng sau Al (từ Zn trở đi); Thủy luyện: điều chế kim loại yếu (Cu, Ag, Au).

Vì sao dung dịch của các amino acid (amino axit) có tính chất lưỡng tính và làm thế nào để nhận biết sự đổi màu quỳ tím của glycine, glutamic acid và lysine?

Amino acid có tính chất lưỡng tính vì phân tử vừa có nhóm amino (-NH2, tính base) vừa có nhóm carboxyl (-COOH, tính acid); dung dịch glycine (Gly: 1 nhóm -NH2, 1 nhóm -COOH) không làm đổi màu quỳ tím, glutamic acid (Glu: 1 nhóm -NH2, 2 nhóm -COOH) làm quỳ tím hóa đỏ, còn lysine (Lys: 2 nhóm -NH2, 1 nhóm -COOH) làm quỳ tím hóa xanh.

So sánh cấu trúc mạch phân tử của tinh bột (amylose và amylopectin) với cellulose (xenlulozơ)?

Amylose (amilozơ) là mạch không phân nhánh gồm các đơn vị α-glucose liên kết với nhau bằng liên kết α-1,4-glycoside; amylopectin có mạch phân nhánh do có thêm liên kết α-1,6-glycoside tại điểm nhánh; còn cellulose là mạch thẳng không phân nhánh gồm các đơn vị β-glucose liên kết β-1,4-glycoside nên rất bền cơ học.

Trong hóa học kim loại Sắt (Fe, Z=26), cấu hình electron của nguyên tử Fe, ion Fe²⁺ và ion Fe³⁺ được viết như thế nào và tính chất hóa học đặc trưng của hợp chất sắt(II) là gì?

Cấu hình electron của Fe là [Ar]3d⁶4s², của Fe²⁺ là [Ar]3d⁶ và của Fe³⁺ là [Ar]3d⁵ (bán bão hòa bền vững); do dễ nhường thêm 1 electron để đạt cấu hình 3d⁵ của Fe³⁺ nên tính chất hóa học đặc trưng của hợp chất sắt(II) là tính khử.

Phản ứng thủy phân ester (este) trong môi trường kiềm (NaOH, KOH) đun nóng được gọi là phản ứng gì và khác gì so với thủy phân ester trong môi trường acid?

Thủy phân ester trong môi trường kiềm được gọi là phản ứng xà phòng hóa và là phản ứng một chiều (không thuận nghịch) tạo muối của carboxylic acid (axit cacboxylic) và alcohol (hoặc hợp chất hữu cơ tương ứng); còn thủy phân trong môi trường acid vô cơ loãng là phản ứng thuận nghịch.

Hiện tượng tương tác gen bổ sung (9:7, 9:6:1, 9:3:3:1) và tương tác cộng gộp (15:1) ở đời F2 trong phép lai hai cặp gen dị hợp phân li độc lập có bản chất là gì?

Là sự tác động qua lại giữa các sản phẩm (prôtêin/enzim) của các gen không alen cùng quy định sự hình thành một tính trạng: tương tác bổ sung đòi hỏi sự có mặt đồng thời của các alen trội để tạo kiểu hình mới, còn tương tác cộng gộp phụ thuộc vào tổng số lượng alen trội trong kiểu gen.

Sự khác biệt cơ bản giữa quá trình hình thành loài mới bằng con đường cách li địa lí và con đường lai xa kèm đa bội hóa là gì?

Cách li địa lí diễn ra chậm chạp qua nhiều giai đoạn trung gian ở các loài động vật có khả năng phát tán mạnh; còn lai xa và đa bội hóa diễn ra nhanh chóng và phổ biến ở thực vật có hoa và dương xỉ.

Một quần thể ngẫu phối đạt trạng thái cân bằng di truyền Hardy-Weinberg khi thỏa mãn những điều kiện nào và công thức cấu trúc di truyền là gì?

Quần thể có kích thước lớn, ngẫu phối, không có đột biến, không có chọn lọc tự nhiên và không có di - nhập gen; với tần số alen A là p và a là q (p + q = 1), cấu trúc cân bằng là p²AA + 2pqAa + q²aa = 1.

Phản ứng màu biuret (biure) với Cu(OH)2 trong môi trường kiềm tạo phức màu tím đặc trưng dùng để phân biệt những loại peptide nào?

Các tripeptide trở lên (có từ 2 liên kết peptide -CO-NH- trở lên) và protein tác dụng với Cu(OH)2 trong môi trường kiềm (OH⁻) tạo phức chất màu tím đặc trưng, trong khi dipeptide (chỉ có 1 liên kết peptide) và các amino acid tự do không cho phản ứng màu biuret.

Theo thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại, nhân tố tiến hóa nào làm thay đổi tần số alen theo một hướng xác định và nhân tố nào có thể làm giàu vốn gen của quần thể?

Chọn lọc tự nhiên là nhân tố duy nhất làm thay đổi tần số alen và thành phần kiểu gen theo một hướng xác định (quy định chiều hướng tiến hóa), còn đột biến và di - nhập gen có thể cung cấp alen mới làm phong phú vốn gen.

Cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen là gì và vì sao tần số hoán vị gen không bao giờ vượt quá 50%?

Do sự trao đổi chéo giữa hai trong bốn crômatit (hai crômatit khác nguồn gốc) của cặp nhiễm sắc thể tương đồng ở kì đầu giảm phân I; tần số hoán vị không vượt quá 50% vì nếu tất cả tế bào sinh giao tử đều xảy ra trao đổi chéo đơn thì chỉ tạo tối đa 50% giao tử hoán vị.

Phân biệt nước cứng tạm thời, nước cứng vĩnh cửu và nêu hóa chất có thể làm mềm mọi loại nước cứng?

Nước cứng chứa nhiều ion Ca²⁺ và Mg²⁺: nước cứng tạm thời chứa anion HCO3⁻ (làm mềm bằng cách đun sôi hoặc dùng Ca(OH)2 vừa đủ), nước cứng vĩnh cửu chứa Cl⁻ và SO4²⁻; dung dịch Na2CO3 (hoặc Na3PO4) và phương pháp trao đổi ion làm mềm được cả hai loại nước cứng.

Trong dung dịch nước, hãy sắp xếp theo chiều tăng dần lực base (bazơ) của các chất sau và giải thích: aniline (C6H5NH2), ammonia (NH3), methylamine (CH3NH2), dimethylamine ((CH3)2NH)?

Trong dung dịch nước, thứ tự lực base tăng dần là: C6H5NH2 < NH3 < CH3NH2 < (CH3)2NH; nhóm phenyl (-C6H5) hút electron liên hợp làm giảm mật độ electron trên nguyên tử N của aniline, trong khi các gốc alkyl (-CH3) đẩy electron làm tăng mật độ electron trên nguyên tử N.

Phân biệt tính chất hóa học của glucose (glucozơ) và saccharose (saccarozơ) khi tác dụng với Cu(OH)2 ở nhiệt độ thường và khi đun nóng với thuốc thử Tollens (AgNO3/NH3)?

Ở nhiệt độ thường, cả glucose và saccharose đều hòa tan Cu(OH)2 tạo dung dịch phức đồng màu xanh lam do có nhiều nhóm -OH liền kề (polyalcohol); khi đun nóng với thuốc thử Tollens (AgNO3/NH3), chỉ có glucose tham gia phản ứng tráng bạc (do phân tử dạng mở vòng có nhóm -CHO), còn saccharose không có nhóm -CHO tự do nên không tráng bạc (trừ khi đã bị thủy phân trước).

Quá trình phiên mã (tổng hợp RNA/ARN) ở sinh vật nhân thực diễn ra chủ yếu ở đâu, theo nguyên tắc nào và do enzyme nào xúc tác?

Diễn ra chủ yếu trong nhân tế bào (tại kì trung gian) dưới sự xúc tác của enzyme RNA polymerase (ARN pôlimeraza) trượt dọc mạch mã gốc theo chiều 3' → 5' để tổng hợp mạch RNA theo chiều 5' → 3' dựa trên nguyên tắc bổ sung (A gốc – U, T gốc – A, G gốc – C [X], C [X] gốc – G).

Nội dung quy luật phân li độc lập của Menđen là gì và điều kiện nghiệm đúng quan trọng nhất để hai cặp gen phân li độc lập là gì?

Các cặp nhân tố di truyền (cặp alen) quy định các tính trạng khác nhau phân li độc lập với nhau trong quá trình hình thành giao tử; điều kiện nghiệm đúng cơ bản là các cặp gen phải nằm trên các cặp nhiễm sắc thể tương đồng khác nhau.

Ba điều kiện cần và đủ để xảy ra hiện tượng ăn mòn điện hóa học đối với hợp kim kim loại là gì và ở cực âm (anode / anot) xảy ra quá trình gì?

1) Hai điện cực khác nhau về bản chất (kim loại - kim loại hoặc kim loại - phi kim), 2) Hai điện cực tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua dây dẫn, 3) Cùng tiếp xúc với một dung dịch chất điện li; tại cực âm (anode / anot), kim loại có tính khử mạnh hơn (thế điện cực chuẩn nhỏ hơn) bị oxi hóa và bị ăn mòn.

Cấu trúc của một operon Lac ở vi khuẩn E. coli theo mô hình Jacob và Monod gồm những thành phần nào và vai trò của từng phần là gì?

Operon Lac gồm 3 thành phần nằm liền nhau: vùng khởi động P (nơi enzyme RNA polymerase bám vào để khởi đầu phiên mã), vùng vận hành O (nơi protein ức chế do gene điều hòa lacI tổng hợp liên kết để ngăn cản phiên mã) và nhóm gene cấu trúc lacZ, lacY, lacA (mã hóa các enzyme phân giải đường lactose).

Chất béo (triglyceride / triglixerit) là gì và phản ứng cộng hydrogen (H2, xúc tác Ni, t°) vào chất béo lỏng có ứng dụng gì trong công nghiệp thực phẩm?

Chất béo là triester của glycerol (glixerol) với các acid béo (carboxylic acid đơn chức có mạch carbon dài, không phân nhánh); phản ứng hydrogen hóa chuyển hóa chất béo lỏng không no (như triolein) thành chất béo rắn no (như tristearin) để sản xuất bơ nhân tạo và bảo quản, vận chuyển dễ dàng.

Làm thế nào để phân biệt dung dịch chứa ion CrO4²⁻ (cromat) và ion Cr2O7²⁻ (đicromat) khi thay đổi môi trường pH của dung dịch?

Trong dung dịch tồn tại cân bằng: 2CrO4²⁻ (màu vàng) + 2H⁺ ⇄ Cr2O7²⁻ (màu da cam) + H2O; khi thêm axit (H⁺) dung dịch chuyển từ màu vàng sang màu da cam, còn khi thêm kiềm (OH⁻) dung dịch chuyển từ màu da cam sang màu vàng.

THPT Quốc gia Môn Sinh học & Hóa học: Di truyền, Tiến hóa và Hóa Hữu cơ

Cơ chế di truyền và biến dị, quy luật Mendel, tiến hóa, sinh thái học cùng este, cacbohidrat, amin, amino axit và polime

Level: basic
Languages: vi → vi
Cards: 32
Markdown: THPT Quốc gia Môn Sinh học & Hóa học: Di truyền, Tiến hóa và Hóa Hữu cơ (.md)

Flashcards (32)

#	Front (Term / Question)	Back (Definition / Answer)
1	Trong quá trình nhân đôi ADN, vì sao trên một chạc chữ Y có một mạch được tổng hợp liên tục và một mạch được tổng hợp gián đoạn thành các đoạn Okazaki?	Vì hai mạch của phân tử ADN mẹ song song ngược chiều nhau, trong khi enzim ADN pôlimeraza chỉ có khả năng gắn nuclêôtit tự do vào đầu 3'-OH (tức chỉ tổng hợp mạch mới theo một chiều duy nhất là 5' → 3').
2	Sự khác biệt giữa diễn thế sinh thái nguyên sinh và diễn thế sinh thái thứ sinh là gì?	Diễn thế nguyên sinh khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật (như tro núi lửa, đảo mới hình thành) và kết thúc bằng quần xã đỉnh cực ổn định; diễn thế thứ sinh khởi đầu ở môi trường đã từng có một quần xã sinh vật phát triển nhưng bị hủy diệt bởi thiên tai hoặc tác động của con người.
3	Trong các dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể (mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn, chuyển đoạn), dạng nào làm thay đổi nhóm gen liên kết?	Đột biến chuyển đoạn giữa hai nhiễm sắc thể không tương đồng làm thay đổi nhóm gen liên kết (chuyển gen từ nhiễm sắc thể này sang nhiễm sắc thể khác), thường làm giảm khả năng sinh sản của thể đột biến.
4	Vì sao aluminium (nhôm, Al), aluminium oxide (Al2O3) và aluminium hydroxide (Al(OH)3) đều tan trong dung dịch kiềm mạnh nhưng chỉ có Al2O3 và Al(OH)3 được gọi là hợp chất lưỡng tính?	Al2O3 và Al(OH)3 vừa tác dụng với dung dịch acid vừa tác dụng với dung dịch kiềm (tạo phức chất [Al(OH)4]⁻) trong phản ứng trao đổi không làm thay đổi số oxi hóa nên có tính lưỡng tính; còn Al là đơn chất kim loại có tính khử mạnh, tan trong cả dung dịch acid và dung dịch kiềm vì đều khử H⁺ hoặc H2O để giải phóng khí H2.
5	Các giai đoạn chính trong quy trình tạo giống biến đổi gen bằng công nghệ ADN tái tổ hợp gồm những bước nào?	Gồm 3 bước chính: 1) Tạo ADN tái tổ hợp (tách thể truyền plasmit và gen cần chuyển, cắt bằng cùng một enzim giới hạn restrictaza và nối bằng enzim ligaza), 2) Đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận (dùng CaCl2 hoặc xung điện), 3) Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp.
6	Các mối quan hệ sinh thái hỗ trợ và đối kháng giữa các loài trong quần xã sinh vật được phân loại như thế nào?	Quan hệ hỗ trợ gồm: cộng sinh (+/+ bắt buộc), hợp tác (+/+ không bắt buộc), hội sinh (+/0); quan hệ đối kháng gồm: cạnh tranh (-/-), kí sinh (+/-), ức chế - cảm nhiễm (0/-) và sinh vật này ăn sinh vật khác (+/-).
7	Đột biến điểm dạng thay thế một cặp nucleotide (nuclêôtit) khác với đột biến thêm hoặc mất một cặp nucleotide ở mức độ ảnh hưởng đến chuỗi polypeptide như thế nào?	Đột biến thay thế một cặp nucleotide chỉ làm thay đổi một bộ ba (codon) duy nhất tại vị trí đột biến, còn đột biến mất hoặc thêm một cặp nucleotide gây dịch khung đọc mã di truyền làm thay đổi toàn bộ các bộ ba từ vị trí đột biến đến cuối gene (hoặc làm xuất hiện sớm bộ ba kết thúc).
8	Trong hệ sinh thái, vì sao chuỗi thức ăn thường chỉ có từ 4 đến 6 mắt xích và hiệu suất sinh thái giữa hai bậc dinh dưỡng kế tiếp chỉ đạt khoảng 10%?	Do qua mỗi bậc dinh dưỡng, khoảng 90% năng lượng bị thất thoát (khoảng 70% tiêu hao qua hô hấp tỏa nhiệt, 10% qua chất bài tiết và bộ phận rơi rụng), chỉ còn khoảng 10% năng lượng được tích lũy chuyển lên bậc dinh dưỡng cao hơn.
9	Phân biệt phản ứng trùng hợp và phản ứng trùng ngưng trong tổng hợp polymer (polime) kèm ví dụ điển hình?	Trùng hợp là quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ (monomer) có liên kết bội hoặc vòng kém bền mà không giải phóng phân tử nhỏ (ví dụ: polyethylene [PE], poly(vinyl chloride) [PVC], tơ nitron); trùng ngưng là quá trình kết hợp các monomer có ít nhất hai nhóm chức có khả năng phản ứng và giải phóng phân tử nhỏ như H2O (ví dụ: tơ nylon-6,6, poly(ethylene terephthalate) [tơ lapsan]).
10	Trong quá trình dịch mã (tổng hợp prôtêin), bộ ba mở đầu trên mARN là gì và ở sinh vật nhân sơ so với sinh vật nhân thực thì bộ ba này mã hóa cho axit amin mở đầu nào?	Bộ ba mở đầu trên mARN là 5'-AUG-3'; ở sinh vật nhân sơ (vi khuẩn), bộ ba AUG mã hóa cho axit amin foocmin mêtiônin (fMet), còn ở sinh vật nhân thực thì mã hóa cho axit amin mêtiônin (Met).
11	Đặc điểm di truyền của gen lặn nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X (không có alen tương ứng trên Y) là gì?	Có hiện tượng di truyền chéo (bố truyền gen lặn cho con gái, mẹ truyền gen lặn cho con trai) và tính trạng lặn biểu hiện ở giới dị giao tử (XY) với tỉ lệ cao hơn nhiều so với giới đồng giao tử (XX).
12	Vì sao cả glucose (glucozơ) và fructose (fructozơ) đều tham gia phản ứng tráng bạc với thuốc thử Tollens (dung dịch AgNO3 trong NH3) mặc dù phân tử fructose không có nhóm chức aldehyde (-CHO)?	Vì trong môi trường kiềm của dung dịch NH3, fructose chuyển hóa thuận nghịch thành glucose qua dạng trung gian enediol, nên fructose cũng bị oxi hóa bởi phức bạc [Ag(NH3)2]OH tạo ra kết tủa bạc theo tỉ lệ 1 mol carbohydrate tạo 2 mol Ag.
13	Phương pháp điều chế kim loại bằng phương pháp nhiệt luyện, thủy luyện và điện phân nóng chảy được áp dụng cho những nhóm kim loại nào trong dãy hoạt động hóa học?	Điện phân nóng chảy muối halogenua/oxit: điều chế kim loại hoạt động mạnh từ K đến Al; Nhiệt luyện (dùng CO, H2, C, Al khử oxit ở nhiệt độ cao): điều chế kim loại trung bình và yếu đứng sau Al (từ Zn trở đi); Thủy luyện: điều chế kim loại yếu (Cu, Ag, Au).
14	Vì sao dung dịch của các amino acid (amino axit) có tính chất lưỡng tính và làm thế nào để nhận biết sự đổi màu quỳ tím của glycine, glutamic acid và lysine?	Amino acid có tính chất lưỡng tính vì phân tử vừa có nhóm amino (-NH2, tính base) vừa có nhóm carboxyl (-COOH, tính acid); dung dịch glycine (Gly: 1 nhóm -NH2, 1 nhóm -COOH) không làm đổi màu quỳ tím, glutamic acid (Glu: 1 nhóm -NH2, 2 nhóm -COOH) làm quỳ tím hóa đỏ, còn lysine (Lys: 2 nhóm -NH2, 1 nhóm -COOH) làm quỳ tím hóa xanh.
15	So sánh cấu trúc mạch phân tử của tinh bột (amylose và amylopectin) với cellulose (xenlulozơ)?	Amylose (amilozơ) là mạch không phân nhánh gồm các đơn vị α-glucose liên kết với nhau bằng liên kết α-1,4-glycoside; amylopectin có mạch phân nhánh do có thêm liên kết α-1,6-glycoside tại điểm nhánh; còn cellulose là mạch thẳng không phân nhánh gồm các đơn vị β-glucose liên kết β-1,4-glycoside nên rất bền cơ học.
16	Trong hóa học kim loại Sắt (Fe, Z=26), cấu hình electron của nguyên tử Fe, ion Fe²⁺ và ion Fe³⁺ được viết như thế nào và tính chất hóa học đặc trưng của hợp chất sắt(II) là gì?	Cấu hình electron của Fe là [Ar]3d⁶4s², của Fe²⁺ là [Ar]3d⁶ và của Fe³⁺ là [Ar]3d⁵ (bán bão hòa bền vững); do dễ nhường thêm 1 electron để đạt cấu hình 3d⁵ của Fe³⁺ nên tính chất hóa học đặc trưng của hợp chất sắt(II) là tính khử.
17	Phản ứng thủy phân ester (este) trong môi trường kiềm (NaOH, KOH) đun nóng được gọi là phản ứng gì và khác gì so với thủy phân ester trong môi trường acid?	Thủy phân ester trong môi trường kiềm được gọi là phản ứng xà phòng hóa và là phản ứng một chiều (không thuận nghịch) tạo muối của carboxylic acid (axit cacboxylic) và alcohol (hoặc hợp chất hữu cơ tương ứng); còn thủy phân trong môi trường acid vô cơ loãng là phản ứng thuận nghịch.
18	Hiện tượng tương tác gen bổ sung (9:7, 9:6:1, 9:3:3:1) và tương tác cộng gộp (15:1) ở đời F2 trong phép lai hai cặp gen dị hợp phân li độc lập có bản chất là gì?	Là sự tác động qua lại giữa các sản phẩm (prôtêin/enzim) của các gen không alen cùng quy định sự hình thành một tính trạng: tương tác bổ sung đòi hỏi sự có mặt đồng thời của các alen trội để tạo kiểu hình mới, còn tương tác cộng gộp phụ thuộc vào tổng số lượng alen trội trong kiểu gen.
19	Sự khác biệt cơ bản giữa quá trình hình thành loài mới bằng con đường cách li địa lí và con đường lai xa kèm đa bội hóa là gì?	Cách li địa lí diễn ra chậm chạp qua nhiều giai đoạn trung gian ở các loài động vật có khả năng phát tán mạnh; còn lai xa và đa bội hóa diễn ra nhanh chóng và phổ biến ở thực vật có hoa và dương xỉ.
20	Một quần thể ngẫu phối đạt trạng thái cân bằng di truyền Hardy-Weinberg khi thỏa mãn những điều kiện nào và công thức cấu trúc di truyền là gì?	Quần thể có kích thước lớn, ngẫu phối, không có đột biến, không có chọn lọc tự nhiên và không có di - nhập gen; với tần số alen A là p và a là q (p + q = 1), cấu trúc cân bằng là p²AA + 2pqAa + q²aa = 1.
21	Phản ứng màu biuret (biure) với Cu(OH)2 trong môi trường kiềm tạo phức màu tím đặc trưng dùng để phân biệt những loại peptide nào?	Các tripeptide trở lên (có từ 2 liên kết peptide -CO-NH- trở lên) và protein tác dụng với Cu(OH)2 trong môi trường kiềm (OH⁻) tạo phức chất màu tím đặc trưng, trong khi dipeptide (chỉ có 1 liên kết peptide) và các amino acid tự do không cho phản ứng màu biuret.
22	Theo thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại, nhân tố tiến hóa nào làm thay đổi tần số alen theo một hướng xác định và nhân tố nào có thể làm giàu vốn gen của quần thể?	Chọn lọc tự nhiên là nhân tố duy nhất làm thay đổi tần số alen và thành phần kiểu gen theo một hướng xác định (quy định chiều hướng tiến hóa), còn đột biến và di - nhập gen có thể cung cấp alen mới làm phong phú vốn gen.
23	Cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen là gì và vì sao tần số hoán vị gen không bao giờ vượt quá 50%?	Do sự trao đổi chéo giữa hai trong bốn crômatit (hai crômatit khác nguồn gốc) của cặp nhiễm sắc thể tương đồng ở kì đầu giảm phân I; tần số hoán vị không vượt quá 50% vì nếu tất cả tế bào sinh giao tử đều xảy ra trao đổi chéo đơn thì chỉ tạo tối đa 50% giao tử hoán vị.
24	Phân biệt nước cứng tạm thời, nước cứng vĩnh cửu và nêu hóa chất có thể làm mềm mọi loại nước cứng?	Nước cứng chứa nhiều ion Ca²⁺ và Mg²⁺: nước cứng tạm thời chứa anion HCO3⁻ (làm mềm bằng cách đun sôi hoặc dùng Ca(OH)2 vừa đủ), nước cứng vĩnh cửu chứa Cl⁻ và SO4²⁻; dung dịch Na2CO3 (hoặc Na3PO4) và phương pháp trao đổi ion làm mềm được cả hai loại nước cứng.
25	Trong dung dịch nước, hãy sắp xếp theo chiều tăng dần lực base (bazơ) của các chất sau và giải thích: aniline (C6H5NH2), ammonia (NH3), methylamine (CH3NH2), dimethylamine ((CH3)2NH)?	Trong dung dịch nước, thứ tự lực base tăng dần là: C6H5NH2 < NH3 < CH3NH2 < (CH3)2NH; nhóm phenyl (-C6H5) hút electron liên hợp làm giảm mật độ electron trên nguyên tử N của aniline, trong khi các gốc alkyl (-CH3) đẩy electron làm tăng mật độ electron trên nguyên tử N.
26	Phân biệt tính chất hóa học của glucose (glucozơ) và saccharose (saccarozơ) khi tác dụng với Cu(OH)2 ở nhiệt độ thường và khi đun nóng với thuốc thử Tollens (AgNO3/NH3)?	Ở nhiệt độ thường, cả glucose và saccharose đều hòa tan Cu(OH)2 tạo dung dịch phức đồng màu xanh lam do có nhiều nhóm -OH liền kề (polyalcohol); khi đun nóng với thuốc thử Tollens (AgNO3/NH3), chỉ có glucose tham gia phản ứng tráng bạc (do phân tử dạng mở vòng có nhóm -CHO), còn saccharose không có nhóm -CHO tự do nên không tráng bạc (trừ khi đã bị thủy phân trước).
27	Quá trình phiên mã (tổng hợp RNA/ARN) ở sinh vật nhân thực diễn ra chủ yếu ở đâu, theo nguyên tắc nào và do enzyme nào xúc tác?	Diễn ra chủ yếu trong nhân tế bào (tại kì trung gian) dưới sự xúc tác của enzyme RNA polymerase (ARN pôlimeraza) trượt dọc mạch mã gốc theo chiều 3' → 5' để tổng hợp mạch RNA theo chiều 5' → 3' dựa trên nguyên tắc bổ sung (A gốc – U, T gốc – A, G gốc – C [X], C [X] gốc – G).
28	Nội dung quy luật phân li độc lập của Menđen là gì và điều kiện nghiệm đúng quan trọng nhất để hai cặp gen phân li độc lập là gì?	Các cặp nhân tố di truyền (cặp alen) quy định các tính trạng khác nhau phân li độc lập với nhau trong quá trình hình thành giao tử; điều kiện nghiệm đúng cơ bản là các cặp gen phải nằm trên các cặp nhiễm sắc thể tương đồng khác nhau.
29	Ba điều kiện cần và đủ để xảy ra hiện tượng ăn mòn điện hóa học đối với hợp kim kim loại là gì và ở cực âm (anode / anot) xảy ra quá trình gì?	1) Hai điện cực khác nhau về bản chất (kim loại - kim loại hoặc kim loại - phi kim), 2) Hai điện cực tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua dây dẫn, 3) Cùng tiếp xúc với một dung dịch chất điện li; tại cực âm (anode / anot), kim loại có tính khử mạnh hơn (thế điện cực chuẩn nhỏ hơn) bị oxi hóa và bị ăn mòn.
30	Cấu trúc của một operon Lac ở vi khuẩn E. coli theo mô hình Jacob và Monod gồm những thành phần nào và vai trò của từng phần là gì?	Operon Lac gồm 3 thành phần nằm liền nhau: vùng khởi động P (nơi enzyme RNA polymerase bám vào để khởi đầu phiên mã), vùng vận hành O (nơi protein ức chế do gene điều hòa lacI tổng hợp liên kết để ngăn cản phiên mã) và nhóm gene cấu trúc lacZ, lacY, lacA (mã hóa các enzyme phân giải đường lactose).
31	Chất béo (triglyceride / triglixerit) là gì và phản ứng cộng hydrogen (H2, xúc tác Ni, t°) vào chất béo lỏng có ứng dụng gì trong công nghiệp thực phẩm?	Chất béo là triester của glycerol (glixerol) với các acid béo (carboxylic acid đơn chức có mạch carbon dài, không phân nhánh); phản ứng hydrogen hóa chuyển hóa chất béo lỏng không no (như triolein) thành chất béo rắn no (như tristearin) để sản xuất bơ nhân tạo và bảo quản, vận chuyển dễ dàng.
32	Làm thế nào để phân biệt dung dịch chứa ion CrO4²⁻ (cromat) và ion Cr2O7²⁻ (đicromat) khi thay đổi môi trường pH của dung dịch?	Trong dung dịch tồn tại cân bằng: 2CrO4²⁻ (màu vàng) + 2H⁺ ⇄ Cr2O7²⁻ (màu da cam) + H2O; khi thêm axit (H⁺) dung dịch chuyển từ màu vàng sang màu da cam, còn khi thêm kiềm (OH⁻) dung dịch chuyển từ màu da cam sang màu vàng.