Jakie są kryteria rozpoznania wstrząsu septycznego według definicji Sepsis-3?

Wstrząs septyczny to podtyp sepsy, w którym mimo adekwatnej resuscytacji płynowej utrzymuje się hipotensja wymagająca stosowania leków obkurczających naczynia (noradrenaliny) w celu utrzymania średniego ciśnienia tętniczego MAP ≥65 mmHg oraz stężenie mleczanów w surowicy wynosi >2 mmol/l (>18 mg/dl).

Jakie są kryteria rozpoznania ostrego zapalenia trzustki (OZT) według klasyfikacji z Atlanty?

Rozpoznanie wymaga spełnienia co najmniej 2 z 3 kryteriów: 1) typowy ból brzucha w nadbrzuszu (często promieniujący do pleców), 2) aktywność lipazy lub amylazy w surowicy ≥3-krotnie przekraczająca górną granicę normy, 3) charakterystyczny obraz OZT w badaniach obrazowych (TK, MR lub USG).

Jaka jest podstawowa zasada leczenia astmy oskrzelowej u dorosłych na wszystkich stopniach (1–5) według aktualnych wytycznych GINA?

Niestosowanie SABA w monoterapii; preferowaną ścieżką terapeutyczną (Track 1) jest stosowanie niskiej dawki wziewnego glikokortykosteroidu w połączeniu z formoterolem (wGKS + formoterol) doraźnie na stopniach 1–2 oraz jako leczenie podtrzymujące i doraźne (MART) na stopniach 3–5.

Jakie cechy odróżniają drgawki gorączkowe proste od drgawek gorączkowych złożonych u dzieci?

Drgawki proste są uogólnione (toniczno-kloniczne), trwają <15 minut i nie nawracają w ciągu 24 godzin u dziecka w wieku 6 miesięcy – 5 lat bez obciążeń neurologicznych; drgawki złożone mają charakter ogniskowy, trwają ≥15 minut lub powtarzają się w ciągu tej samej doby.

Jakie leki stosuje się we wtórnej i pierwotnej profilaktyce krwawienia z żylaków przełyku u pacjentów z marskością wątroby i jakie leki podaje się w ostrym krwawieniu?

W profilaktyce stosuje się nieselektywne beta-blokery (karwedilol, propranolol, nadolol) oraz endoskopowe opaskowanie żylaków; w ostrym krwawieniu stosuje się natychmiast leki obkurczające naczynia trzewne (terlipresyna, somatostatyna lub oktreotyd), antybiotykoterapię profilaktyczną (ceftriakson) oraz pilną endoskopię do 12 godzin.

Przy jakim stężeniu potasu w surowicy u pacjenta z cukrzycową kwasicą ketonową (DKA) należy wstrzymać wlew insuliny i najpierw wyrównać kalemię?

Przy stężeniu potasu w surowicy <3,3 mmol/l należy wstrzymać dożylny wlew insuliny i przetaczać potas do uzyskania kaliemii ≥3,3 mmol/l, aby zapobiec groźnym dla życia zaburzeniom rytmu serca.

Jakie objawy tworzą klasyczną triadę w zakrzepicy żył wątrobowych (zespole Budda-Chiariego)?

Ból brzucha (w prawym podżebrzu), wodobrzusze oraz hepatomegalia (powiększenie wątroby), występujące najczęściej u pacjentów z nowotworami mieloproliferacyjnymi lub trombofilią.

Jakie zmiany w zapisie EKG występują w ciężkiej hiperkaliemii i który lek podaje się dożylnie w pierwszej kolejności w celu natychmiastowej kardioprotekcji?

W EKG pojawiają się wysokie, spiczaste załamki T, wydłużenie odstępu PQ, poszerzenie zespołów QRS, zanik załamków P aż do obrazu fali sinusoidalnej i migotania komór; lekiem pierwszego rzutu stabilizującym błonę kardiomiocytów (bez obniżania kaliemii) jest dożylny glukonian wapnia lub chlorek wapnia.

Jakie są kryteria elektrokardiograficzne rozpoznania zawału serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI) według wytycznych ESC na egzamin LEK?

Nowe uniesienie odcinka ST w punkcie J w co najmniej dwóch sąsiadujących odprowadzeniach: w V2–V3 ≥2,5 mm u mężczyzn <40 r.ż., ≥2,0 mm u mężczyzn ≥40 r.ż. lub ≥1,5 mm u kobiet niezależnie od wieku, a w pozostałych odprowadzeniach ≥1,0 mm (lub nowy/prawdopodobnie nowy LBBB/RBBB z objawami niedokrwienia).

Jakie cztery elementy tworzą klasyczną tetradę objawów w zapaleniu naczyń związanym z IgA (dawniej plamica Schönleina-Henocha) u dzieci?

Wyczuwalna palpacyjnie plamica (bez małopłytkowości i koagulopatii) zlokalizowana głównie na kończynach dolnych i pośladkach, ból lub zapalenie stawów, kolkowy ból brzucha (ryzyko wgłobienia jelita) oraz zajęcie nerek (krwiomocz/białkomocz).

Jakie cztery grupy leków tworzą tzw. cztery filary farmakoterapii przewlekłej niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową (HFrEF, LVEF ≤40%) zmniejszające śmiertelność?

ACEI lub ARNI (sakubitryl/walsartan), beta-adrenolityk (bisoprolol, karwedilol, bursztynian metoprololu lub nebiwolol), antagonista receptora mineralokortykoidowego MRA (spironolakton lub eplerenon) oraz inhibitor SGLT2 (dapagliflozyna lub empagliflozyna).

Jakie są laboratoryjne kryteria rozpoznania cukrzycy (poza ciążą) według zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD)?

Przygodna glikemia ≥200 mg/dl (11,1 mmol/l) z typowymi objawami hiperglikemii, lub dwukrotna glikemia na czczo ≥126 mg/dl (7,0 mmol/l), lub glikemia w 120. minucie OGTT ≥200 mg/dl, lub jednorazowe oznaczenie HbA1c ≥6,5% (48 mmol/mol).

Jakie są laboratoryjne kryteria rozpoznania ostrego uszkodzenia nerek (AKI) według wytycznych KDIGO?

Spełnienie co najmniej jednego kryterium: wzrost stężenia kreatyniny w surowicy o ≥0,3 mg/dl (≥26,5 µmol/l) w ciągu 48 godzin, wzrost stężenia kreatyniny do ≥1,5-krotności wartości wyjściowej w ciągu ostatnich 7 dni lub diureza <0,5 ml/kg m.c./h przez ≥6 godzin.

Jakie są rytmy do defibrylacji oraz rytmy nie do defibrylacji podczas nagłego zatrzymania krążenia (NZK) w algorytmie ALS?

Rytmy do defibrylacji to migotanie komór (VF) oraz częstoskurcz komorowy bez tętna (pVT), w których adrenalinę 1 mg i.v. i amiodaron 300 mg i.v. podaje się po 3. nieskutecznej defibrylacji; rytmy nie do defibrylacji to asystolia oraz czynność elektryczna bez tętna (PEA), w których adrenalinę 1 mg i.v. podaje się jak najszybciej.

Jaki jest lek pierwszego wyboru, droga podania i dawka w leczeniu wstrząsu anafilaktycznego u dorosłych i dzieci?

Adrenalina (epinefryna) podawana domięśniowo w przednio-boczną powierzchnię uda w dawce 0,3–0,5 mg u dorosłych (roztwór 1 mg/ml) oraz 0,01 mg/kg m.c. (maksymalnie 0,3 mg) u dzieci, z możliwością powtórzenia po 5–15 minutach.

Jakie jest spirometryczne kryterium rozpoznania przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) według raportu GOLD?

Stwierdzenie nieodwracalnej lub niecałkowicie odwracalnej obturacji oskrzeli definiowanej jako stosunek FEV1/FVC < 0,70 w badaniu spirometrycznym wykonanym po inhalacji leku rozkurczającego oskrzela (np. 400 µg salbutamolu).

Jaki jest lek pierwszego wyboru modyfikujący przebieg choroby (csDMARD) w reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS) oraz jakiej suplementacji wymaga jego stosowanie?

Lekiem pierwszego wyboru jest metotreksat (podawany raz w tygodniu w dawce docelowej 25–30 mg), który wymaga suplementacji kwasu foliowego (co najmniej 5 mg na tydzień w innym dniu niż dzień przyjęcia metotreksatu).

Jakie badanie diagnostyczne jest badaniem pierwszego wyboru u pacjenta z podejrzeniem zatorowości płucnej, u którego występuje wstrząs lub hipotensja (wysokie ryzyko zgonu)?

Przyłóżkowe przezklatkowe badanie echokardiograficzne (TTE) w celu oceny przeciążenia prawej komory, a jeśli jest dostępna i stan chorego na to pozwala — pilna angio-TK tętnic płucnych; w razie potwierdzenia przeciążenia PK i braku natychmiastowej angio-TK wdraża się leczenie reperfuzyjne (trombolizę).

Jakie jest postępowanie w przełomie tarczycowym (hipermetabolicznym) w zakresie kolejności podawania tyreostatyku i preparatu jodu?

Najpierw podaje się tyreostatyk (preferencyjnie propylotiouracyl, który dodatkowo hamuje obwodową konwersję T4 do T3, lub tiamazol), a dopiero po upływie co najmniej 1–2 godzin od pierwszej dawki tyreostatyku podaje się preparat nieorganicznego jodu (płyn Lugola), dołączając beta-bloker (propranolol) i hydrokortyzon.

Czym różni się niedokrwistość z niedoboru żelaza od niedokrwistości chorób przewlekłych (ACD) w profilu gospodarki żelazowej?

W niedokrwistości z niedoboru żelaza stężenie ferrytyny jest niskie (<30 ng/ml), a TIBC i stężenie transferyny są podwyższone; w niedokrwistości chorób przewlekłych stężenie ferrytyny jest prawidłowe lub podwyższone (białko ostrej fazy), a TIBC jest obniżone.

Jaki czynnik etiologiczny jest najczęstszą przyczyną zapalenia oskrzelików (bronchiolitis) u niemowląt i na czym polega podstawowe leczenie?

Najczęstszym czynnikiem jest syncytialny wirus oddechowy (RSV); podstawą leczenia jest postępowanie wspomagające: tlenoterapia bierna lub HFNC przy SpO2 <90–92%, nawadnianie oraz odsysanie wydzieliny z dróg oddechowych (rutynowe podawanie GKS, antybiotyków i salbutamolu nie jest zalecane).

Jak różnicować podgłośniowe zapalenie krtani (krup wirusowy) od ostrego zapalenia nagłośni u dziecka i jakie jest leczenie pierwszego rzutu w krupie?

W krupie wirusowym (wirus paragrypy) występują szczekający kaszel, chrypka i stridor wdechowy (leczenie: jednorazowa dawka deksametazonu p.o./i.m. lub budezonid w nebulizacji, w ciężkim stanie adrenalina w nebulizacji); w zapaleniu nagłośni (H. influenzae typu b) występuje gwałtowna wysoka gorączka, ślinotok, pozycja trójnoga, brak szczekającego kaszlu i zakaz badania gardła szpatułką.

Jakie przeciwciała mają najwyższą czułość i swoistość w przesiewowej diagnostyce serologicznej celiakii u dzieci i dorosłych?

Przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej typu 2 w klasie IgA (anty-tTG IgA) oznaczane łącznie z całkowitym stężeniem IgA w surowicy (w przypadku selektywnego niedoboru IgA oznacza się przeciwciała w klasie IgG: anty-tTG IgG lub anty-DGP IgG oraz EMA; u dzieci miano anty-tTG IgA ≥10× GGN potwierdzone dodatnim EMA-IgA z drugiej próbki krwi pozwala rozpoznać celiakię bez biopsji jelita cienkiego wg ESPGHAN).

Które szczepionki w polskim Programie Szczepień Ochronnych (PSO) należą do szczepionek żywych atenuowanych i są przeciwwskazane w ciężkich niedoborach odporności oraz w ciąży?

Szczepionka przeciw gruźlicy (BCG), doustna szczepionka przeciw rotawirusom (RV), szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR) oraz szczepionka przeciw ospie wietrznej (VZV).

Jakie pięć parametrów ocenia się u noworodka w skali Apgar w 1., 3., 5. i 10. minucie życia?

Czynność serca (Pulse), oddech (Respiration), napięcie mięśniowe (Activity), odruchy na cewnik w nosie (Grimace) oraz zabarwienie skóry (Appearance) — każdy parametr punktowany od 0 do 2 pkt (łącznie 0–10 pkt).

Jaki jest lek pierwszego wyboru w leczeniu rumienia wędrującego (wczesnej postaci boreliozy z Lyme) u dorosłych oraz u dzieci poniżej 8. roku życia i kobiet w ciąży?

U dorosłych lekiem z wyboru jest doksycyklina (2 × 100 mg p.o. przez 14–21 dni) lub amoksycylina, natomiast u kobiet w ciąży i małych dzieci lekiem pierwszego wyboru jest amoksycylina (lub aksetyl cefuroksymu).

Jakie są klasyczne kryteria diagnostyczne choroby Kawasakiego u dzieci i jakie jest najgroźniejsze powikłanie kardiologiczne tej choroby?

Gorączka trwająca ≥5 dni oraz co najmniej 4 z 5 objawów: obustronne nieropne zapalenie spojówek, zmiany na wargach i w jamie ustnej (język malinowy), polimorficzna osutka, zmiany na dłoniach i stopach (obrzęk/złuszczanie naskórka) i powiększenie węzłów chłonnych szyjnych (>1,5 cm); najgroźniejszym powikłaniem są tętniaki tętnic wieńcowych, którym zapobiega się wlewem IVIG i kwasem acetylosalicylowym.

Jak nazywa się schemat poczwórnej terapii z bizmutem w eradykacji Helicobacter pylori i przez ile dni należy go stosować?

Schemat obejmuje inhibitor pompy protonowej (IPP) + sól bizmutu + tetracyklinę + metronidazol podawane przez 10–14 dni (preferowane 14 dni na obszarach o wysokiej oporności na klarytromycynę, w tym w Polsce).

Co wchodzi w skład skali CURB-65 oceniającej ciężkość pozaszpitalnego zapalenia płuc i przy jakiej punktacji wskazana jest hospitalizacja?

Zaburzenia świadomości (Confusion, 1 pkt), stężenie mocznika >7 mmol/l (Urea, 1 pkt), częstość oddechów ≥30/min (Respiratory rate, 1 pkt), ciśnienie skurczowe <90 mmHg lub rozkurczowe ≤60 mmHg (Blood pressure, 1 pkt), wiek ≥65 lat (1 pkt); wynik ≥2 pkt wskazuje na konieczność leczenia szpitalnego.

Jakie cztery wady anatomiczne składają się na tetralogię Fallota?

Ubytek przegrody międzykomorowej (VSD), zwężenie drogi odpływu prawej komory (podzastawkowe/zastawkowe zwężenie pnia płucnego), aorta jeździec (przesunięcie aorty w prawo nad VSD) oraz przerost mięśnia prawej komory.

Jakie są główne kryteria diagnostyczne zespołu nerczycowego u dorosłych i u dzieci?

Białkomocz nerczycowy (>3,5 g/d u dorosłych lub >50 mg/kg m.c./d u dzieci), hipoalbuminemia (<30 g/l), obrzęki oraz hiperlipidemia (hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia) z lipidurią.

Jakie czynniki wchodzą w skład skali CHA2DS2-VASc służącej do oceny ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych u pacjentów z migotaniem przedsionków?

Zastoinowa niewydolność serca (1 pkt), nadciśnienie tętnicze (1 pkt), wiek ≥75 lat (2 pkt), cukrzyca (1 pkt), przebyty udar mózgu/TIA/incydent zakrzepowo-zatorowy (2 pkt), choroba naczyniowa (1 pkt), wiek 65–74 lata (1 pkt) oraz płeć żeńska jako modyfikator ryzyka (1 pkt); w wytycznych ESC/PTK 2024 wprowadzono uproszczoną skalę CHA2DS2-VA (bez kryterium płci żeńskiej), w której leczenie przeciwkrzepliwe jest zalecane (klasa I) przy wyniku ≥2 pkt i należy je rozważyć (klasa IIa) przy 1 pkt niezależnie od płci.

Lekarski Egzamin Końcowy (LEK): Choroby Wewnętrzne, Kardiologia i Pediatria

Kompleksowe opracowanie do Lekarskiego Egzaminu Końcowego (LEK CEM Łódź): kardiologia (STEMI, HFrEF, migotanie przedsionków, zatorowość płucna), pulmonologia (POChP GOLD, astma GINA, CURB-65), gastroenterologia, nefrologia (AKI, hiperkaliemia), diabetologia (PTD), endokrynologia, reumatologia oraz pediatria i stany nagłe.

Level: advanced
Languages: pl → pl
Cards: 32
Markdown: Lekarski Egzamin Końcowy (LEK): Choroby Wewnętrzne, Kardiologia i Pediatria (.md)

Flashcards (32)

#	Front (Term / Question)	Back (Definition / Answer)
1	Jakie są kryteria rozpoznania wstrząsu septycznego według definicji Sepsis-3?	Wstrząs septyczny to podtyp sepsy, w którym mimo adekwatnej resuscytacji płynowej utrzymuje się hipotensja wymagająca stosowania leków obkurczających naczynia (noradrenaliny) w celu utrzymania średniego ciśnienia tętniczego MAP ≥65 mmHg oraz stężenie mleczanów w surowicy wynosi >2 mmol/l (>18 mg/dl).
2	Jakie są kryteria rozpoznania ostrego zapalenia trzustki (OZT) według klasyfikacji z Atlanty?	Rozpoznanie wymaga spełnienia co najmniej 2 z 3 kryteriów: 1) typowy ból brzucha w nadbrzuszu (często promieniujący do pleców), 2) aktywność lipazy lub amylazy w surowicy ≥3-krotnie przekraczająca górną granicę normy, 3) charakterystyczny obraz OZT w badaniach obrazowych (TK, MR lub USG).
3	Jaka jest podstawowa zasada leczenia astmy oskrzelowej u dorosłych na wszystkich stopniach (1–5) według aktualnych wytycznych GINA?	Niestosowanie SABA w monoterapii; preferowaną ścieżką terapeutyczną (Track 1) jest stosowanie niskiej dawki wziewnego glikokortykosteroidu w połączeniu z formoterolem (wGKS + formoterol) doraźnie na stopniach 1–2 oraz jako leczenie podtrzymujące i doraźne (MART) na stopniach 3–5.
4	Jakie cechy odróżniają drgawki gorączkowe proste od drgawek gorączkowych złożonych u dzieci?	Drgawki proste są uogólnione (toniczno-kloniczne), trwają <15 minut i nie nawracają w ciągu 24 godzin u dziecka w wieku 6 miesięcy – 5 lat bez obciążeń neurologicznych; drgawki złożone mają charakter ogniskowy, trwają ≥15 minut lub powtarzają się w ciągu tej samej doby.
5	Jakie leki stosuje się we wtórnej i pierwotnej profilaktyce krwawienia z żylaków przełyku u pacjentów z marskością wątroby i jakie leki podaje się w ostrym krwawieniu?	W profilaktyce stosuje się nieselektywne beta-blokery (karwedilol, propranolol, nadolol) oraz endoskopowe opaskowanie żylaków; w ostrym krwawieniu stosuje się natychmiast leki obkurczające naczynia trzewne (terlipresyna, somatostatyna lub oktreotyd), antybiotykoterapię profilaktyczną (ceftriakson) oraz pilną endoskopię do 12 godzin.
6	Przy jakim stężeniu potasu w surowicy u pacjenta z cukrzycową kwasicą ketonową (DKA) należy wstrzymać wlew insuliny i najpierw wyrównać kalemię?	Przy stężeniu potasu w surowicy <3,3 mmol/l należy wstrzymać dożylny wlew insuliny i przetaczać potas do uzyskania kaliemii ≥3,3 mmol/l, aby zapobiec groźnym dla życia zaburzeniom rytmu serca.
7	Jakie objawy tworzą klasyczną triadę w zakrzepicy żył wątrobowych (zespole Budda-Chiariego)?	Ból brzucha (w prawym podżebrzu), wodobrzusze oraz hepatomegalia (powiększenie wątroby), występujące najczęściej u pacjentów z nowotworami mieloproliferacyjnymi lub trombofilią.
8	Jakie zmiany w zapisie EKG występują w ciężkiej hiperkaliemii i który lek podaje się dożylnie w pierwszej kolejności w celu natychmiastowej kardioprotekcji?	W EKG pojawiają się wysokie, spiczaste załamki T, wydłużenie odstępu PQ, poszerzenie zespołów QRS, zanik załamków P aż do obrazu fali sinusoidalnej i migotania komór; lekiem pierwszego rzutu stabilizującym błonę kardiomiocytów (bez obniżania kaliemii) jest dożylny glukonian wapnia lub chlorek wapnia.
9	Jakie są kryteria elektrokardiograficzne rozpoznania zawału serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI) według wytycznych ESC na egzamin LEK?	Nowe uniesienie odcinka ST w punkcie J w co najmniej dwóch sąsiadujących odprowadzeniach: w V2–V3 ≥2,5 mm u mężczyzn <40 r.ż., ≥2,0 mm u mężczyzn ≥40 r.ż. lub ≥1,5 mm u kobiet niezależnie od wieku, a w pozostałych odprowadzeniach ≥1,0 mm (lub nowy/prawdopodobnie nowy LBBB/RBBB z objawami niedokrwienia).
10	Jakie cztery elementy tworzą klasyczną tetradę objawów w zapaleniu naczyń związanym z IgA (dawniej plamica Schönleina-Henocha) u dzieci?	Wyczuwalna palpacyjnie plamica (bez małopłytkowości i koagulopatii) zlokalizowana głównie na kończynach dolnych i pośladkach, ból lub zapalenie stawów, kolkowy ból brzucha (ryzyko wgłobienia jelita) oraz zajęcie nerek (krwiomocz/białkomocz).
11	Jakie cztery grupy leków tworzą tzw. cztery filary farmakoterapii przewlekłej niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową (HFrEF, LVEF ≤40%) zmniejszające śmiertelność?	ACEI lub ARNI (sakubitryl/walsartan), beta-adrenolityk (bisoprolol, karwedilol, bursztynian metoprololu lub nebiwolol), antagonista receptora mineralokortykoidowego MRA (spironolakton lub eplerenon) oraz inhibitor SGLT2 (dapagliflozyna lub empagliflozyna).
12	Jakie są laboratoryjne kryteria rozpoznania cukrzycy (poza ciążą) według zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD)?	Przygodna glikemia ≥200 mg/dl (11,1 mmol/l) z typowymi objawami hiperglikemii, lub dwukrotna glikemia na czczo ≥126 mg/dl (7,0 mmol/l), lub glikemia w 120. minucie OGTT ≥200 mg/dl, lub jednorazowe oznaczenie HbA1c ≥6,5% (48 mmol/mol).
13	Jakie są laboratoryjne kryteria rozpoznania ostrego uszkodzenia nerek (AKI) według wytycznych KDIGO?	Spełnienie co najmniej jednego kryterium: wzrost stężenia kreatyniny w surowicy o ≥0,3 mg/dl (≥26,5 µmol/l) w ciągu 48 godzin, wzrost stężenia kreatyniny do ≥1,5-krotności wartości wyjściowej w ciągu ostatnich 7 dni lub diureza <0,5 ml/kg m.c./h przez ≥6 godzin.
14	Jakie są rytmy do defibrylacji oraz rytmy nie do defibrylacji podczas nagłego zatrzymania krążenia (NZK) w algorytmie ALS?	Rytmy do defibrylacji to migotanie komór (VF) oraz częstoskurcz komorowy bez tętna (pVT), w których adrenalinę 1 mg i.v. i amiodaron 300 mg i.v. podaje się po 3. nieskutecznej defibrylacji; rytmy nie do defibrylacji to asystolia oraz czynność elektryczna bez tętna (PEA), w których adrenalinę 1 mg i.v. podaje się jak najszybciej.
15	Jaki jest lek pierwszego wyboru, droga podania i dawka w leczeniu wstrząsu anafilaktycznego u dorosłych i dzieci?	Adrenalina (epinefryna) podawana domięśniowo w przednio-boczną powierzchnię uda w dawce 0,3–0,5 mg u dorosłych (roztwór 1 mg/ml) oraz 0,01 mg/kg m.c. (maksymalnie 0,3 mg) u dzieci, z możliwością powtórzenia po 5–15 minutach.
16	Jakie jest spirometryczne kryterium rozpoznania przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) według raportu GOLD?	Stwierdzenie nieodwracalnej lub niecałkowicie odwracalnej obturacji oskrzeli definiowanej jako stosunek FEV1/FVC < 0,70 w badaniu spirometrycznym wykonanym po inhalacji leku rozkurczającego oskrzela (np. 400 µg salbutamolu).
17	Jaki jest lek pierwszego wyboru modyfikujący przebieg choroby (csDMARD) w reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS) oraz jakiej suplementacji wymaga jego stosowanie?	Lekiem pierwszego wyboru jest metotreksat (podawany raz w tygodniu w dawce docelowej 25–30 mg), który wymaga suplementacji kwasu foliowego (co najmniej 5 mg na tydzień w innym dniu niż dzień przyjęcia metotreksatu).
18	Jakie badanie diagnostyczne jest badaniem pierwszego wyboru u pacjenta z podejrzeniem zatorowości płucnej, u którego występuje wstrząs lub hipotensja (wysokie ryzyko zgonu)?	Przyłóżkowe przezklatkowe badanie echokardiograficzne (TTE) w celu oceny przeciążenia prawej komory, a jeśli jest dostępna i stan chorego na to pozwala — pilna angio-TK tętnic płucnych; w razie potwierdzenia przeciążenia PK i braku natychmiastowej angio-TK wdraża się leczenie reperfuzyjne (trombolizę).
19	Jakie jest postępowanie w przełomie tarczycowym (hipermetabolicznym) w zakresie kolejności podawania tyreostatyku i preparatu jodu?	Najpierw podaje się tyreostatyk (preferencyjnie propylotiouracyl, który dodatkowo hamuje obwodową konwersję T4 do T3, lub tiamazol), a dopiero po upływie co najmniej 1–2 godzin od pierwszej dawki tyreostatyku podaje się preparat nieorganicznego jodu (płyn Lugola), dołączając beta-bloker (propranolol) i hydrokortyzon.
20	Czym różni się niedokrwistość z niedoboru żelaza od niedokrwistości chorób przewlekłych (ACD) w profilu gospodarki żelazowej?	W niedokrwistości z niedoboru żelaza stężenie ferrytyny jest niskie (<30 ng/ml), a TIBC i stężenie transferyny są podwyższone; w niedokrwistości chorób przewlekłych stężenie ferrytyny jest prawidłowe lub podwyższone (białko ostrej fazy), a TIBC jest obniżone.
21	Jaki czynnik etiologiczny jest najczęstszą przyczyną zapalenia oskrzelików (bronchiolitis) u niemowląt i na czym polega podstawowe leczenie?	Najczęstszym czynnikiem jest syncytialny wirus oddechowy (RSV); podstawą leczenia jest postępowanie wspomagające: tlenoterapia bierna lub HFNC przy SpO2 <90–92%, nawadnianie oraz odsysanie wydzieliny z dróg oddechowych (rutynowe podawanie GKS, antybiotyków i salbutamolu nie jest zalecane).
22	Jak różnicować podgłośniowe zapalenie krtani (krup wirusowy) od ostrego zapalenia nagłośni u dziecka i jakie jest leczenie pierwszego rzutu w krupie?	W krupie wirusowym (wirus paragrypy) występują szczekający kaszel, chrypka i stridor wdechowy (leczenie: jednorazowa dawka deksametazonu p.o./i.m. lub budezonid w nebulizacji, w ciężkim stanie adrenalina w nebulizacji); w zapaleniu nagłośni (H. influenzae typu b) występuje gwałtowna wysoka gorączka, ślinotok, pozycja trójnoga, brak szczekającego kaszlu i zakaz badania gardła szpatułką.
23	Jakie przeciwciała mają najwyższą czułość i swoistość w przesiewowej diagnostyce serologicznej celiakii u dzieci i dorosłych?	Przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej typu 2 w klasie IgA (anty-tTG IgA) oznaczane łącznie z całkowitym stężeniem IgA w surowicy (w przypadku selektywnego niedoboru IgA oznacza się przeciwciała w klasie IgG: anty-tTG IgG lub anty-DGP IgG oraz EMA; u dzieci miano anty-tTG IgA ≥10× GGN potwierdzone dodatnim EMA-IgA z drugiej próbki krwi pozwala rozpoznać celiakię bez biopsji jelita cienkiego wg ESPGHAN).
24	Które szczepionki w polskim Programie Szczepień Ochronnych (PSO) należą do szczepionek żywych atenuowanych i są przeciwwskazane w ciężkich niedoborach odporności oraz w ciąży?	Szczepionka przeciw gruźlicy (BCG), doustna szczepionka przeciw rotawirusom (RV), szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR) oraz szczepionka przeciw ospie wietrznej (VZV).
25	Jakie pięć parametrów ocenia się u noworodka w skali Apgar w 1., 3., 5. i 10. minucie życia?	Czynność serca (Pulse), oddech (Respiration), napięcie mięśniowe (Activity), odruchy na cewnik w nosie (Grimace) oraz zabarwienie skóry (Appearance) — każdy parametr punktowany od 0 do 2 pkt (łącznie 0–10 pkt).
26	Jaki jest lek pierwszego wyboru w leczeniu rumienia wędrującego (wczesnej postaci boreliozy z Lyme) u dorosłych oraz u dzieci poniżej 8. roku życia i kobiet w ciąży?	U dorosłych lekiem z wyboru jest doksycyklina (2 × 100 mg p.o. przez 14–21 dni) lub amoksycylina, natomiast u kobiet w ciąży i małych dzieci lekiem pierwszego wyboru jest amoksycylina (lub aksetyl cefuroksymu).
27	Jakie są klasyczne kryteria diagnostyczne choroby Kawasakiego u dzieci i jakie jest najgroźniejsze powikłanie kardiologiczne tej choroby?	Gorączka trwająca ≥5 dni oraz co najmniej 4 z 5 objawów: obustronne nieropne zapalenie spojówek, zmiany na wargach i w jamie ustnej (język malinowy), polimorficzna osutka, zmiany na dłoniach i stopach (obrzęk/złuszczanie naskórka) i powiększenie węzłów chłonnych szyjnych (>1,5 cm); najgroźniejszym powikłaniem są tętniaki tętnic wieńcowych, którym zapobiega się wlewem IVIG i kwasem acetylosalicylowym.
28	Jak nazywa się schemat poczwórnej terapii z bizmutem w eradykacji Helicobacter pylori i przez ile dni należy go stosować?	Schemat obejmuje inhibitor pompy protonowej (IPP) + sól bizmutu + tetracyklinę + metronidazol podawane przez 10–14 dni (preferowane 14 dni na obszarach o wysokiej oporności na klarytromycynę, w tym w Polsce).
29	Co wchodzi w skład skali CURB-65 oceniającej ciężkość pozaszpitalnego zapalenia płuc i przy jakiej punktacji wskazana jest hospitalizacja?	Zaburzenia świadomości (Confusion, 1 pkt), stężenie mocznika >7 mmol/l (Urea, 1 pkt), częstość oddechów ≥30/min (Respiratory rate, 1 pkt), ciśnienie skurczowe <90 mmHg lub rozkurczowe ≤60 mmHg (Blood pressure, 1 pkt), wiek ≥65 lat (1 pkt); wynik ≥2 pkt wskazuje na konieczność leczenia szpitalnego.
30	Jakie cztery wady anatomiczne składają się na tetralogię Fallota?	Ubytek przegrody międzykomorowej (VSD), zwężenie drogi odpływu prawej komory (podzastawkowe/zastawkowe zwężenie pnia płucnego), aorta jeździec (przesunięcie aorty w prawo nad VSD) oraz przerost mięśnia prawej komory.
31	Jakie są główne kryteria diagnostyczne zespołu nerczycowego u dorosłych i u dzieci?	Białkomocz nerczycowy (>3,5 g/d u dorosłych lub >50 mg/kg m.c./d u dzieci), hipoalbuminemia (<30 g/l), obrzęki oraz hiperlipidemia (hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia) z lipidurią.
32	Jakie czynniki wchodzą w skład skali CHA2DS2-VASc służącej do oceny ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych u pacjentów z migotaniem przedsionków?	Zastoinowa niewydolność serca (1 pkt), nadciśnienie tętnicze (1 pkt), wiek ≥75 lat (2 pkt), cukrzyca (1 pkt), przebyty udar mózgu/TIA/incydent zakrzepowo-zatorowy (2 pkt), choroba naczyniowa (1 pkt), wiek 65–74 lata (1 pkt) oraz płeć żeńska jako modyfikator ryzyka (1 pkt); w wytycznych ESC/PTK 2024 wprowadzono uproszczoną skalę CHA2DS2-VA (bez kryterium płci żeńskiej), w której leczenie przeciwkrzepliwe jest zalecane (klasa I) przy wyniku ≥2 pkt i należy je rozważyć (klasa IIa) przy 1 pkt niezależnie od płci.