TUS Klinik Bilimler: Dahiliye, Pediatri, Genel Cerrahi, Kadın Doğum ve Farmakoloji
TUS klinik vaka soruları, tanı kriterleri, ilk tercih ilaçlar, etki mekanizmaları, panzehirler ve cerrahi/obstetrik endikasyonlar.
- Level
- advanced
- Languages
- tr → tr
- Cards
- 32
- Markdown
- TUS Klinik Bilimler: Dahiliye, Pediatri, Genel Cerrahi, Kadın Doğum ve Farmakoloji (.md)
Flashcards (32)
| # | Front (Term / Question) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Kronik böbrek hastalığında veya akut böbrek hasarında EKG'de sivri T dalgaları, PR uzaması ve QRS genişlemesi saptanan ağır hiperpotasemi (K+ > 6,5 mEq/L) tablosunda kardiyak membran stabilizasyonu için ilk yapılması gereken acil ilaç nedir? | İntravenöz kalsiyum glukonat uygulanmasıdır (ardından potasyumu hücre içine sokmak için insülin + dekstroz ve beta-2 agonist verilir). | ||
| 2 | Akut apandisit tanısında sağ alt kadranda spina iliaca anterior superior (SİAS) ile göbek (umbilikus) arasındaki hattın dış 1/3 ile iç 2/3 birleşim noktasına ve sol alt kadrana basmakla sağ alt kadranda ağrı hissedilmesi bulgusuna ne ad verilir? | Noktaya McBurney noktası, sol alt kadrana basmakla sağ alt kadranda ağrı oluşmasına ise Rovsing belirtisi denir. | ||
| 3 | Graves hastalığına bağlı hipertiroidi tedavisinde kullanılan, tiroid peroksidazı inhibe etmesinin yanı sıra periferde T4'ün aktif T3'e dönüşümünü (5'-deiyodinaz) de bloke eden ve gebeliğin ilk trimesterinde tercih edilen tiyoamid hangisidir? | Propiltiyoürasil (PTU) ilacıdır (ikinci ve üçüncü trimesterde ise PTU'nun hepatotoksisite riski nedeniyle metimazole geçilir). | ||
| 4 | Serviks kanseri taramasında en önemli etiyolojik ajan olan Human Papillomavirus'un (HPV) en yüksek onkojenik potansiyele sahip iki suşu hangileridir ve bu suşların E6 ve E7 onkoproteinleri hangi tümör süpresör proteinleri yıkar? | HPV tip 16 ve tip 18'dir; E6 proteini p53'ü yıkar, E7 proteini ise Retinoblastom (pRb) proteinini bağlayarak inaktive eder. | ||
| 5 | Yenidoğanda yaşamın ilk 24 saati içinde ortaya çıkan tüm sarılıkların ortak özelliği nedir ve indirekt hiperbilirubineminin bazal ganglionlarda birikerek yol açtığı nörolojik tabloya ne ad verilir? | İlk 24 saatte başlayan sarılıklar daima patolojiktir (en sık ABO veya Rh uyuşmazlığına bağlı hemolitik hastalık); indirekt bilirubinin beyinde birikmesine ise kernikterus (bilirubin ensefalopatisi) denir. | ||
| 6 | Akut gut artriti atağında nötrofillerin mikrotübül polimerizasyonunu inhibe ederek kemotaksiyi önleyen ilaç ile kronik gut profilaksisinde ksantin oksidazı inhibe ederek ürik asit sentezini azaltan ilk tercih ilaç hangileridir? | Akut atakta kolşisin (veya NSAİİ/steroid), kronik profilakside ise ksantin oksidaz inhibitörü olan allopürinol (veya febuksostat) kullanılır. | ||
| 7 | Farmakolojide kolinerjik kriz veya organofosfat (insektisit) zehirlenmesinde muskarinik bulguları geri çeviren kompetitif antagonist ile yaşlanmamış (aging olmamış) asetilkolinesteraz enzimini yeniden aktive eden ilaç hangileridir? | Muskarinik antagonist atropindir; asetilkolinesteraz reaktivatörü ise pralidoksim (PAM) veya obidoksimdir. | ||
| 8 | Meme kanserinde östrojen reseptörü (ER) pozitif olan premenopozal kadınlarda meme dokusunda östrojen reseptör antagonisti (endometriumda ise parsiyel agonist) olarak etki gösteren selektif östrojen reseptör modülatörü (SERM) ve HER2 pozitif tümörlerde kullanılan monoklonal antikor hangileridir? | SERM grubu ilaç tamoksifendir (postmenopozal hastalarda aromataz inhibitörleri tercih edilir); HER2 (c-erbB-2) pozitif meme kanserinde kullanılan hedefe yönelik antikor ise trastuzumabdır. | ||
| 9 | ST yükselmeli miyokard enfarktüsü (STEMI) veya düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetersizliği (HFrEF) olan hastalarda mortaliteyi azalttığı kanıtlanmış temel nörohormonal blokaj ilaç grupları hangileridir? | ACE inhibitörleri (veya ARB / ARNI - sakubitril/valsartan), beta-blokerler (karvedilol, metoprolol süksinat, bisoprolol), mineralokortikoid reseptör antagonistleri (spironolakton, eplerenon) ve SGLT2 inhibitörleridir (dapagliflozin, empagliflozin). | ||
| 10 | Atriyal fibrilasyon veya mekanik kalp kapağı olan hastalarda K vitaminine bağımlı pıhtılaşma faktörlerinin (II, VII, IX, X ve Protein C, S) gama-karboksilasyonunu (epoksit redüktaz enzimini) inhibe eden oral antikoagülan nedir ve hangi testle izlenir? | Varfarindir (Warfarin) ve protrombin zamanı / INR (International Normalized Ratio) ile izlenir. | ||
| 11 | Digoksinin kalp kası hücresinde pozitif inotropik etki mekanizması nedir ve digoksin intoksikasyonunu kolaylaştıran en önemli elektrolit bozukluğu hangisidir? | Na+/K+-ATPaz pompasını inhibe ederek hücre içi Na+ derişimini artırır, bu da Na+/Ca2+ değiş-tokuşçusu üzerinden hücre içi Ca2+ miktarını ve kasılma gücünü artırır; hipopotasemi (hipokalemi) digoksinin pompaya bağlanmasını artırarak toksisiteyi tetikler. | ||
| 12 | İnguinal hernilerde (kasık fıtıklarında) fıtık kesesinin inferior epigastrik damarların lateralinden (iç inguinal halkadan) veya medialinden (Hesselbach üçgeninden) çıkmasına göre yapılan sınıflandırma nedir? | İnferior epigastrik damarların lateralinden çıkanlara indirekt inguinal herni (en sık görülen tip), medialindeki Hesselbach üçgeninden çıkanlara ise direkt inguinal herni denir. | ||
| 13 | Prematüre yenidoğanlarda sürfaktan eksikliğine bağlı gelişen Respiratuvar Distres Sendromu (RDS / Hiyalen Membran Hastalığı) akciğer grafisinde hangi tipik görünümü verir ve antenatal profilakside anneye ne uygulanır? | Akciğer grafisinde buzlu cam görünümü ve hava bronkogramları izlenir; antenatal dönemde (24-34. gebelik haftaları arasında) fetal akciğer matürasyonu için anneye betametazon (veya deksametazon) uygulanır. | ||
| 14 | Tip 2 diyabet tedavisinde birinci basamak ilaç olan, karaciğerde glukoneogenezi (AMPK aktivasyonu üzerinden) baskılayan, hipoglisemi yapmayan ancak GFR < 30 mL/dk olduğunda laktik asidoz riski nedeniyle kontrendike olan biguanid türevi ilaç nedir? | Metformindir. | ||
| 15 | Gebeliğin üçüncü trimesterinde ağrısız, parlak kırmızı vajinal kanama ile başvuran gebede kesinlikle tuşe (dijital pelvik muayene) yapılmaması gereken durum nedir ve ağrılı, koyu renkli kanama ile hipertonik/tahta sertliğinde uterus hangi tabloyu düşündürür? | Ağrısız parlak kırmızı kanama Plasenta previa'yı (transvajinal USG ile tanı konur), ağrılı koyu kanama ve hipertonik uterus ise Dekolman plasenta'yı (Ablatio placentae) düşündürür. | ||
| 16 | Yüksek doz parasetamol (asetaminofen) zehirlenmesinde sitokrom P450 sistemiyle oluşan hepatotoksik metabolit nedir ve karaciğerdeki glutatyon depolarını yenileyerek nekrozu önleyen spesifik antidot hangisidir? | Toksik metabolit NAPQI (N-asetil-p-benzokinonimin) bileşiğidir ve spesifik antidotu N-asetilsisteindir (NAC). | ||
| 17 | Akut pankreatitin Türkiye'de ve dünyada en sık iki etiyolojik nedeni nedir ve tanı koymak için aşağıdaki üç kriterden (tipik epigastrik kuşak tarzı ağrı, amilaz/lipazın normalin 3 katından fazla artışı, görüntüleme bulguları) kaçı yeterlidir? | En sık iki neden safra taşları (biliyer) ve alkoldür; tanı için bu üç kriterden en az ikisinin varlığı yeterlidir (lipaz, amilaza göre daha özgül ve daha uzun süre yüksek kalan enzimdir). | ||
| 18 | Heparin (fraksiyone olmayan standart heparin) antikoagülan etkisini hangi plazma kofaktörü üzerinden gösterir, takibinde hangi test kullanılır ve aşırı dozunda spesifik antidotu nedir? | Antitrombin III'ü aktive ederek (özellikle faktör IIa/trombin ve faktör Xa'yı inhibe ederek) etki gösterir, aPTT ile takip edilir ve spesifik antidotu protamin sülfattır. | ||
| 19 | Ektopik (dış) gebeliğin en sık yerleşim yeri neresidir ve rüptüre olmamış, hemodinamisi stabil, fetal kalp atımı olmayan uygun hastalarda medikal tedavide kullanılan ilaç nedir? | En sık yerleşim yeri tuba uterina'nın ampulla bölgesidir ve medikal tedavide sistemik metotreksat kullanılır. | ||
| 20 | Çocuklarda 5 günden uzun süren ateş, bilateral non-pürülan konjonktivit, çilek dili / dudak çatlaması, servikal lenfadenopati, polimorf döküntü ve el-ayak ödemi/soyulması ile seyreden, tedavi edilmezse koroner arter anevrizmasına yol açan vaskülit nedir? | Kawasaki hastalığıdır; akut dönemde standart tedavisi yüksek doz intravenöz immünglobulin (IVIG) ve aspirindir. | ||
| 21 | Sağ üst kadran ağrısı, ateş (titreme) ve sarılık üçlüsüne (Charcot triadı) hipotansiyon/şok ve mental durum değişikliğinin eklenmesiyle oluşan beşli tabloya (Reynolds pentadı) hangi acil biliyer patolojide rastlanır? | Akut süpüratif (asendan) kolanjit tablosunda rastlanır (acil antibiyotik tedavisi ve ERCP ile biliyer dekompresyon gerektirir). | ||
| 22 | Anafilaktik şok tedavisinde alfa-1 (vazokonstriksiyon, mukozal ödemin azalması), beta-1 (inotropi) ve beta-2 (bronkodilatasyon, mast hücre stabilizasyonu) reseptörlerini uyararak hayat kurtaran ilk tercih ilaç ve uygulama yolu nedir? | İntramüsküler (uyluk anterolateraline) uygulanan adrenalindir (epinefrin). | ||
| 23 | Sirozlu bir hastada asit sıvısının parasentezle incelenmesinde Serum-Asit Albümin Gradienti (SAAG) ≥ 1,1 g/dL olması neyi gösterir ve spontan bakteriyel peritonit (SBP) tanısı için asit sıvısındaki polimorfonükleer lökosit (PMNL) eşik değeri kaçtır? | SAAG ≥ 1,1 g/dL olması portal hipertansiyona bağlı asidi gösterir; asit sıvısında PMNL sayısının ≥ 250/mm3 olması ise SBP tanısını koydurur ve sefotaksim (3. kuşak sefalosporin) ile tedavi edilir. | ||
| 24 | Bebeklerde doğumdan sonraki 3-6. haftalarda başlayan, safrasız fışkırır tarzda (projektil) kusma, palpasyonda epigastriumda 'zeytin' (olive) kitlesi ve hipokloremik hipokalemik metabolik alkaloz ile karakterize cerrahi patoloji nedir? | İnfantil hipertrofik pilor stenozudur (tanıda ultrasonografi, tedavide sıvı-elektrolit replasmanı sonrası Ramstedt piloromiyotomi uygulanır). | ||
| 25 | Polikistik over sendromu (PKOS) tanısında kullanılan Rotterdam kriterlerinin üç bileşeni nedir ve hastaların uzun dönemde artmış östrojen maruziyetine (karşılanmamış östrojen) bağlı olarak hangi jinekolojik kanser riski yükselir? | Oligo/anovülasyon, klinik ve/veya biyokimyasal hiperandrojenizm ve ultrasonografide polikistik over görünümüdür (üç kriterden ikisi tanı koydurur); karşılanmamış östrojene bağlı olarak endometriyum kanseri riski artar. | ||
| 26 | Romatoid artrit tanısında özgüllüğü (spesifisitesi) en yüksek serolojik otoantikor hangisidir ve hastalık modifiye edici (DMARD) tedavide ilk tercih edilen folat antagonisti ilaç nedir? | Özgüllüğü en yüksek otoantikor anti-CCP (anti-siklik sitrüline peptit) antikorudur ve ilk tercih DMARD haftalık düşük doz metotreksattır. | ||
| 27 | Ülseratif kolit ile Crohn hastalığının endoskopik ve histopatolojik ayrımında tutulum derinliği, dağılım şekli ve granülom varlığı açısından temel farklar nelerdir? | Ülseratif kolit rektumdan başlayıp proksimale kesintisiz (sürekli) yayılır ve mukoza-submukoza ile sınırlıdır (kript abseleri görülür); Crohn hastalığı ise ağızdan anüse kadar atlamalı (skip lezyon) tutulum yapar, transmural (tüm katları) tutar ve non-kazeifiye granülomlar içerir. | ||
| 28 | Akut kolesistit şüphesi olan bir hastada sağ subkostal bölgeye derin palpasyon yapılırken hastaya derin nefes aldırıldığında ağrı nedeniyle inspiryumun kesilmesi bulgusuna ne ad verilir ve ilk tercih görüntüleme yöntemi nedir? | Murphy belirtisi denir ve ilk tercih edilen tanısal görüntüleme yöntemi hepatobiliyer ultrasonografidir (safra kesesi duvar kalınlaşması, perikolesistik sıvı ve taş görülür). | ||
| 29 | Gebeliğin 20. haftasından sonra yeni başlayan hipertansiyon (≥ 140/90 mmHg) ve proteinüri (veya uç organ hasarı) ile tanımlanan preeklampsi hastalarında eklampsi nöbetlerinin (konvülziyonların) önlenmesi ve tedavisinde ilk tercih ilaç ve bunun antidotu nedir? | İlk tercih ilaç intravenöz magnezyum sülfattır (MgSO4); magnezyum toksisitesinin (patella refleksi kaybı, solunum depresyonu) antidotu ise kalsiyum glukonattır. | ||
| 30 | Demir eksikliği anemisi ile beta-talasemi taşıyıcılığını (minör) ayırmada serum ferritin düzeyi, total demir bağlama kapasitesi (TDBK), Mentzer indeksi (MCV/RBC) ve HbA2 düzeyi nasıl farklılık gösterir? | Demir eksikliğinde ferritin düşük, TDBK yüksek ve Mentzer indeksi > 13 iken; beta-talasemi taşıyıcılığında ferritin normal, Mentzer indeksi < 13 ve elektroforezde HbA2 oranı (%3,5 üzeri) yüksektir. | ||
| 31 | Siyanotik doğumsal kalp hastalıklarından Fallot Tetralojisini oluşturan dört anatomik bileşen nedir ve hipoksik (spell) nöbetlerinde akciğer kan akımını artırmak için çocuk hangi pozisyona getirilir? | Ventriküler septal defekt (VSD), pulmoner stenoz (prognozu belirleyen en önemli bileşen), ata binen aort (dekstropozisyon) ve sağ ventrikül hipertrofisidir; spell atağında sistemik vasküler direnci artırmak için diz-göğüs (knee-chest / çömelme) pozisyonu verilir. | ||
| 32 | Travma hastalarında kafatası tabanı kırığı, orta kulak/temporal kemik kırığı sonrasında birkaç saatlik 'lusid interval' (bilinç açık dönem) ardından hızla bilinç kaybı gelişmesi ve beyin BT'de bikonveks (mercek / lentiform) şekilli hiperdens kanama görülmesi hangi hematomu ve hangi arter yırtığını gösterir? | Epidural hematomu ve A. meningea media yırtığını gösterir (subdural hematom ise köprü venlerinin yırtılmasıyla oluşur ve BT'de hilal/kresent şeklindedir). |