# TUS (Tıpta Uzmanlık Sınavı) Temel Bilimler: Anatomi, Fizyoloji, Biyokimya, Mikrobiyoloji ve Patoloji > Yüksek verimli TUS temel tıp bilimleri spot bilgileri, enzim eksiklikleri, bakteriyoloji, immünoloji ve patolojik lezyonlar - **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/df60de16-4ca2-4c13-ae50-72f8e27ef19e/ - **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/df60de16-4ca2-4c13-ae50-72f8e27ef19e.md - **Level:** advanced - **Languages:** tr → tr - **Total Cards:** 32 ## Flashcards (32 Cards) | # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options | | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | | 1 | Glikoliz yolunda hız kısıtlayıcı (allosterik düzenleyici) basamakları katalizleyen üç geri dönüşümsüz enzim hangileridir? | Heksokinaz (karaciğerde glukokinaz), Fosfofruktokinaz-1 (PFK-1, en önemli hız kısıtlayıcı enzim) ve Pirüvat kinaz enzimleridir. | | | | 2 | Soğukta zenginleştirme (+4 °C) özelliği gösteren, sıvı besiyerinde oda sıcaklığında takla atar tarzda hareket eden ve yenidoğanlar ile immünsüprese hastalarda menenjit ve sepsis yapan Gram-pozitif basil hangisidir? | Listeria monocytogenes'tir (hücre içinde aktin polimerizasyonu ile yayılır; tedavisinde ampisilin tercih edilir, sefalosporinlere doğal dirençlidir). | | | | 3 | B lenfositlerde Epstein-Barr virüsü (EBV) hangi yüzey reseptörü üzerinden hücreye tutunur ve hangi malignitelerle doğrudan ilişkilidir? | CD21 (CR2) reseptörüne tutunur; Burkitt lenfoma, nazofarenks karsinomu, Hodgkin lenfoma ve transplantasyon sonrası lenfoproliferatif hastalıkla ilişkilidir. | | | | 4 | Uyluğun ön kompartmanında M. iliopsoas, M. pectineus ve M. adductor longus tarafından döşemesini oluşturan Trigonum femorale (Scarpa üçgeni) içinde dıştan içe doğru (lateralden mediale) yer alan ana yapılar nelerdir? | N. femoralis, A. femoralis, V. femoralis ve derin inguinal lenf düğümleri (NAVL sıralamasıyla) yer alır; arter, ven ve lenfatikler femoral kılıf (vagina femoralis) içindeyken N. femoralis kılıfın dışındadır. | | | | 5 | Kolesterol biyosentezinde hız kısıtlayıcı basamağı katalizleyen, HMG-KoA'yı mevalonata dönüştüren ve statin grubu ilaçlar tarafından yarışmalı olarak inhibe edilen enzim nedir? | HMG-KoA redüktaz (3-hidroksi-3-metilglutaril-KoA redüktaz) enzimidir. | | | | 6 | Kriptokok (Cryptococcus neoformans) menenjitinde beyin omurilik sıvısında (BOS) kapsüllü maya hücrelerini göstermek için kullanılan klasik boyama yöntemi ve antijen testi nedir? | Çini mürekkebi (negatif kapsül) boyaması (veya musikarmin boyası) ve kriptokokal kapsül polisakkarit antijen (lateks aglütinasyon / lateral akım) testidir. | | | | 7 | Kafa tabanındaki Foramen jugulare'den geçen kraniyal sinirler ve ana venöz yapı hangileridir? | N. glossopharyngeus (CN IX), N. vagus (CN X), N. accessorius (CN XI) ve V. jugularis interna'yı oluşturan Sinus sigmoideus (Sinus petrosus inferior ile birlikte) geçer. | | | | 8 | Karpal tünel sendromunda Retinaculum flexorum altında sıkışan sinir hangisidir ve elin tenar bölgesinde hangi hareketin kaybı (maymun eli deformitesi) tipiktir? | N. medianus sıkışır; M. opponens pollicis felcine bağlı olarak başparmak oppozisyon hareketi kaybolur ve tenar atrofi gelişir. | | | | 9 | Kolajen sentezinde prolin ve lizin rezidülerinin hidroksilasyonu için kofaktör olarak görev yapan ve eksikliğinde skorbüt (diş eti kanaması, yara iyileşmesinde bozulma) gelişen vitamin hangisidir? | C vitamini (askorbik asit) olup prolin hidroksilaz ve lizin hidroksilaz enzimlerinin demirini (Fe2+) indirgenmiş halde tutar. | | | | 10 | Kolorektal karsinom gelişiminde klasik adenom-karsinom sekansında (kromozomal instabilite yolu) sırasıyla inaktive olan APC, aktive olan KRAS ve son aşamada inaktive olan tümör süpresör gen hangisidir? | İlk basamakta APC (5q) kaybı, ara basamakta KRAS mutasyonu ve karsinoma geçişte TP53 (17p, genomun gardiyanı) tümör süpresör gen kaybı görülür. | | | | 11 | Hücre ölüm tiplerinden apoptozda intrinsik (mitokondriyal) yolakta mitokondri dış membran geçirgenliğini artırarak sitoplazmaya sitokrom c salınımını sağlayan pro-apoptotik Bcl-2 ailesi proteinleri hangileridir? | BAX ve BAK proteinleridir (BCL-2 ve BCL-XL ise anti-apoptotik etki gösterir; sitokrom c sitoplazmada Apaf-1 ile birleşerek kaspaz-9'u aktive eder). | | | | 12 | Lesch-Nyhan sendromunda pürin kurtarma yolundaki hangi enzim eksiktir ve hastada hiperürisemi, gut, koreatetoz ve kendine zarar verme davranışı görülür? | X'e bağlı çekinik kalıtılan bu hastalıkta hipoksantin-guanin fosforiboziltransferaz (HGPRT) enzimi eksiktir. | | | | 13 | Basitrasine duyarlı, beta-hemolitik, grup A streptokok olan Streptococcus pyogenes enfeksiyonları sonrasında moleküler benzerlik (M proteini) mekanizmasıyla gelişen iki önemli non-süpüratif komplikasyon nedir? | Akut romatizmal ateş (ARA) ve akut poststreptokokal glomerülonefrittir (APSGN). | | | | 14 | Çocukluk çağında gözde lökokori (beyaz pupilla refleksi) ile başvuran retinoblastom ve osteosarkom gelişimiyle ilişkili tümör süpresör gen hangisidir ve hücre döngüsünün hangi geçişini kontrol eder? | 13q14 kromozomundaki RB1 (Retinoblastom) genidir; hipofosforile formda E2F transkripsiyon faktörünü bağlayarak G1'den S fazına geçişi durdurur. | | | | 15 | Karaciğerde kronik alkol kullanımına veya non-alkolik steatohepatite bağlı hepatosit balonlaşma dejenerasyonu içinde sitokeratin 8 ve 18 ara filamanlarının birikmesiyle oluşan eozinofilik sitoplazmik inklüzyonlara ne ad verilir? | Mallory-Denk cisimcikleri (Mallory hiyalini) adı verilir. | | | | 16 | Akciğer ve hiler lenf düğümlerinde kazeifiye (peynirsi) nekroz içeren granülomlar hangi enfeksiyon için tipikken, non-kazeifiye (kazeifikasyonsuz) epiteloid granülomlar ve Schaumann/asteroid cisimcikleri hangi sistemik hastalıkta görülür? | Kazeifiye granülomlar tüberküloz için tipikken, non-kazeifiye granülomlar sarkoidoz hastalığında görülür. | | | | 17 | Tiroid bezinin en sık görülen malignitesi olan papiller tiroid karsinomunda histopatolojik tanıyı koyduran karakteristik çekirdek bulguları ve kalsifikasyon yapıları nelerdir? | Buzlu cam (Orphan Annie gözü) görünümünde şeffaf çekirdekler, intranükleer sitoplazmik psödoinklüzyonlar, çekirdek oluklanması (boyuna yarıklaşma) ve konsantrik lameller kalsifikasyonlar olan psammom cisimcikleridir. | | | | 18 | Üre döngüsünün hız kısıtlayıcı enzimi olan Karbamoil fosfat sentetaz I (KPS-I) hangi hücre içi organelde bulunur ve mutlak allosterik aktivatörü nedir? | Mitokondri matriksinde bulunur ve mutlak allosterik aktivatörü N-asetilglutamat (NAG) molekülüdür. | | | | 19 | Fenilketonüri (PKU) hastalığında klasik olarak hangi enzim eksiktir, hangi amino asit esansiyel hale gelir ve idrarda karakteristik 'küf kokusu'na neden olan metabolitler nelerdir? | Fenilalanin hidroksilaz (veya kofaktörü tetrahidrobiopterin - BH4) eksiktir; tirozin esansiyel hale gelir ve fenilpirüvat, fenillaktat ile fenilasetat birikir. | | | | 20 | İmmünolojide gecikmiş tip (Tip IV) aşırı duyarlılık reaksiyonlarında granülom oluşumunda makrofajları epiteloid histiyositlere dönüştüren temel Th1 sitokini hangisidir? | İnterferon-gama (IFN-γ) sitokinidir (granülom yapısının devamlılığında ise TNF-α kritik rol oynar). | | | | 21 | Ökaryotik uzama faktörü 2'yi (EF-2) ADP-ribozilasyonu ile inaktive ederek protein sentezini durduran ve boğazda psödomembran oluşturan Corynebacterium diphtheriae'nin ekzotoksini ile aynı etki mekanizmasına sahip Gram-negatif basil hangisidir? | Pseudomonas aeruginosa'dır (salgıladığı Ekzotoksin A, difteri toksini gibi EF-2'yi ADP-ribozilasyonu ile inhibe ederek hücrede protein sentezini durdurur). | | | | 22 | Ziehl-Neelsen (EZN) boyasıyla aside dirençli boyanan Mycobacterium tuberculosis'in hücre duvarında aside dirençliliği sağlayan lipid ve kord faktörü (trehaloz dimikolat) nedir? | Aside dirençliliği mikolik asit sağlar; kord faktörü ise lökosit göçünü inhibe eden ve granülom oluşumunu tetikleyen önemli bir virülans faktörüdür. | | | | 23 | Kronik miyeloid lösemi (KML) hastalarının %95'inden fazlasında saptanan Philadelphia (Ph) kromozomu hangi iki kromozom arasındaki translokasyonla oluşur ve hangi füzyon genini üretir? | t(9;22)(q34;q11) resiprokal translokasyonu ile oluşur ve tirozin kinaz aktivitesine sahip BCR-ABL1 füzyon genini üretir. | | | | 24 | Kalp döngüsünde izovolümetrik gevşeme evresinin hemen başında hangi kapakların kapanmasıyla ikinci kalp sesi (S2) oluşur? | Aort ve pulmoner (semilunar) kapakların kapanmasıyla oluşur. | | | | 25 | Böbrek biyopsisinde elektron mikroskobisinde bazal membranda hörgüç biçiminde subepitelyal immün kompleks birikimleri ve ışık mikroskobisinde difüz endokapiller proliferasyon hangi glomerülonefrit için karakteristiktir? | Akut poststreptokokal glomerülonefrit (APSGN) için karakteristiktir (immünfloresan mikroskobide granüler IgG ve C3 birikimiyle 'yıldızlı gökyüzü' görünümü izlenir). | | | | 26 | Gram-pozitif koklardan katalaz pozitif ve koagülaz pozitif olan, toksik şok sendromu toksini-1 (TSST-1) ve eksfoliyatif toksin (haşlanmış deri sendromu) salgılayan bakteri hangisidir? | Staphylococcus aureus'tur. | | | | 27 | Mide paryetal hücrelerinden hidroklorik asit (HCl) ile birlikte salgılanan ve B12 vitamininin (kobalamin) terminal ileumdan emilmesi için zorunlu olan glikoprotein nedir? | İntrinsik faktördür (eksikliğinde pernisiyöz anemi ve megaloblastik anemi gelişir). | | | | 28 | Gaucher hastalığında lizozomal olarak hangi enzim eksiktir ve makrofajlarda (buruşturulmuş kağıt görünümü) biriken sfingolipid nedir? | Beta-glukoserebrozidaz (glukozilseramidaz) enzimi eksiktir ve lizozomlarda glukoserebrozid birikir. | | | | 29 | Mide mukozasında üreaz enzimi üreterek mide asidini nötralize eden, antral gastrit, duodenal ülser, mide adenokarsinomu ve MALT lenfoma gelişimiyle ilişkili spiral şekilli Gram-negatif bakteri hangisidir? | Helicobacter pylori'dir. | | | | 30 | Brakiyal pleksus (Plexus brachialis) hasarlarında humerus cerrahi boyun kırığı veya omuz çıkığında zedelenen ve deltoid kası ile omuz dış yan yüz duyusunu etkileyen sinir hangisidir? | N. axillaris'tir (M. deltoideus ve M. teres minor'u innerve eder; hasarında omuz abduksiyonu 15-90 derece arasında bozulur ve apolet belirtisi görülür). | | | | 31 | Solunum fizyolojisinde oksijen-hemoglobin disosiasyon eğrisini sağa kaydırarak dokulara oksijen bırakılmasını kolaylaştıran (Bohr etkisi) başlıca faktörler nelerdir? | Parsiyel karbondioksit basıncının (PaCO2) artması, hidrojen iyonu (H+) artışı (pH düşüşü / asidoz), sıcaklığın artması ve eritrosit içi 2,3-bisfosfogliserat (2,3-BPG) düzeyinin yükselmesidir. | | | | 32 | Hodgkin lenfomada tanı koydurucu baykuş gözü görünümündeki dev hücrelerin adı nedir ve klasik Hodgkin lenfomada bu hücreler hangi yüzey belirteçlerini (CD) eksprese eder? | Reed-Sternberg hücreleridir; klasik tipte CD15 ve CD30 pozitiftir (CD45 negatiftir; nodüler lenfosit predominant tipte ise CD20 ve CD45 pozitiftir). | | | --- Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/df60de16-4ca2-4c13-ae50-72f8e27ef19e/).