# Tanısal, Patolojik ve Cerrahi Sonekler (-ektomi, -otomi, -ostomi, -plasti, -it, -ozis) > Cerrahi eksizyon, insizyon, ostomi ve rekonstrüksiyon sonekleri; tanısal kayıt ve endoskopi sonekleri; patolojik, neoplastik, hematolojik ve nörolojik sonekler; sıfat ekleri ve klasik Yunanca/Latince çoğul kuralları üzerine 32 tekrar kartı. - **Canonical URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/a78cc95b-c14b-47cf-a2bb-a85baec0060a/ - **Markdown URL:** https://flashcards.world/flashcards/sets/a78cc95b-c14b-47cf-a2bb-a85baec0060a.md - **Level:** basic - **Languages:** tr → tr - **Total Cards:** 32 ## Flashcards (32 Cards) | # | Front (Term / Prompt) | Back (Definition / Answer) | Example | Multiple-Choice Options | | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | | 1 | Ağrı bildiren -alji (-algia) ve -dini (-dynia) sonekleri arasındaki farkı açıklayınız ve her birine klinik örnekler veriniz. | Her ikisi de ağrı veya ızdırap anlamına gelir ve sıklıkla birbirinin yerine kullanılır: -alji (-algia) Yunanca algos kelimesinden türemiştir (artralji = eklem ağrısı, miyalji = kas ağrısı, nevralji = sinir ağrısı); -dini (-dynia) ise Yunanca odyne kelimesinden türemiştir (allodini, vulvodini, plörodini, mastodini). | | | | 2 | İki endoskopik sonek olan -skop (-scope) ve -skopi (-scopy) arasındaki farkı açıklayınız ve üç klinik örnek veriniz. | -skop (-scope) = görsel muayene için kullanılan ışıklı optik alettir (bronkoskop, laparoskop, sistoskop); -skopi (-scopy) = bir iç boşluğun veya organın görsel olarak incelenmesi işlemidir (bronkoskopi, laparoskopi, sistoskopi). | | | | 3 | Cerrahi ve girişimsel sonekler olan -sentez (-centesis), -klazi (-clasis / -clast), -tripsi (-tripsy) ve -liz (-lysis) ne anlama gelir? | -sentez (-centesis) = sıvı aspire etmek amacıyla yapılan cerrahi ponksiyon veya delme işlemi (parasentez, torasentez, amniyosentez); -klazi (-clasis) = şekil bozukluğunu düzeltmek için kemiğin cerrahi olarak yeniden kırılması (osteoklazi); -tripsi (-tripsy) = cerrahi olarak kırma veya parçalama (litotripsi = böbrek veya safra taşlarının kırılması); -liz (-lysis) = yıkım, eritme veya yapışıklıkların serbestleştirilmesi (tromboliz, nöroliz). | | | | 4 | Hücresel sonekler olan -blast (-blast), -sit (-cyte) ve -klast (-clast) arasındaki farkları açıklayınız. | -blast (-blast) = olgunlaşmamış, öncül (prekürsör) veya matriks üreten hücre (eritroblast, osteoblast, fibroblast); -sit (-cyte) = olgun, farklılaşmış (diferansiye) hücre (eritrosit, osteosit, hepatosit); -klast (-clast) = dokuyu veya matriksi yıkan ya da rezorbe eden hücre (osteoklast). | | | | 5 | -lit (-lith), -litiyazis (-lithiasis), -poietin (-poietin) ve -krin (-crine) sonekleri ne anlama gelir? | -lit (-lith) = taş veya kalkül (fekalit, flebolit); -litiyazis (-lithiasis) = anormal taş varlığı veya oluşumu (nefrolitiyazis, koledokolitiyazis); -poietin (-poietin) = hücre yapımını uyaran madde (eritropoietin, trombopoietin); -krin (-crine) = salgılamak (endokrin = kana iç salgı, ekzokrin = kanallar yoluyla dış salgı, parakrin). | | | | 6 | Solunum ve konuşma sonekleri olan -pne (-pnea), -kapni (-capnia), -oksi (-oxia) ve -fazi / -foni (-phasia / -phonia) arasındaki farkları açıklayınız. | -pne (-pnea) = solunum veya nefes alma (dispne = nefes darlığı, ortopne, apne); -kapni (-capnia) = kandaki karbondioksit basıncı (hiperkapni, hipokapni); -oksi (-oxia) = dokulardaki oksijen düzeyi (dokuda hipoksi, kanda ise hipoksemi); -fazi (-phasia) = dil anlama ve ifade etme yetisi (afazi, disfazi), buna karşılık -foni (-phonia) = larinkste ses üretimi (disfoni = ses kısıklığı, afoni). | | | | 7 | Oluşum ve köken bildiren -genez (-genesis), -jenik (-genic), -poez (-poiesis) ve -oid (-oid) sonekleri arasındaki farkları belirtiniz. | -genez (-genesis) = üretim, köken veya gelişim (patogenez, glukoneogenez, karsinogenez); -jenik (-genic) = üreten, kaynaklanan veya neden olunan (iyatrojenik = tıbbi müdahale kaynaklı, kardiyojenik, nörojenik); -poez (-poiesis) = özellikle kan hücrelerinin yapımı/oluşumu (hematopoez, eritropoez); -oid (-oid) = benzer veya gibi (mukoid, lipoid, romatoid). | | | | 8 | -sel (-cele), -om / -oma (-oma), -onk (-oncus) ve -kist (-cyst) sonekleri arasındaki farkları açıklayınız. | -sel (-cele) = bir duvar defektinden fıtıklaşma, dışarı doğru çıkıntı veya şişlik (meningosel, hidrosel, varikosel, rektosel); -om / -oma (-oma) = tümör, neoplazm veya lokalize kitle/birikim (karsinom, sarkom, hematom, granülom); -onk (-oncus) = tümör veya kitle (onkoloji); -kist (-cyst) = içi sıvı dolu kapalı kese. | | | | 9 | -fil / -fili (-phil / -philia), -fobi (-phobia), -mani (-mania) ve -timi (-thymia) sonekleri ne anlama gelir? | -fil / -fili (-phil / -philia) = çekim, eğilim, afinite veya anormal yatkınlık (eozinofil, hemofili, trombofili); -fobi (-phobia) = anormal korku veya tahammülsüzlük (fotofobi = ışığa duyarlılık, hidrofobi, agorafobi); -mani (-mania) = aşırı düşkünlük veya yükselmiş duygudurum hali (kleptomani, hipomani); -timi (-thymia) = zihin durumu veya duygudurum (distimi, ötimi, siklotimi). | | | | 10 | Rekonstrüktif ve onarıcı cerrahi sonekleri olan -plasti (-plasty), -peksi (-pexy), -rafi (-rrhaphy) ve -dez (-desis) arasındaki farklar nelerdir? | -plasti (-plasty) = cerrahi onarım veya plastik rekonstrüksiyon (rinoplasti, anjiyoplasti); -peksi (-pexy) = bir organın cerrahi olarak yerine sabitlenmesi veya asılması (inmemiş testis için orşiopeksi, nefropeksi); -rafi (-rrhaphy) = cerrahi dikiş veya sütür atılması (herniorafi, nörorafi); -dez (-desis) = cerrahi sabitleme, kaynaştırma veya füzyon (artrodez = eklem dondurma, plörodez). | | | | 11 | Sindirim sistemiyle ilgili -emez / -emezis (-emesis), -pepsi (-pepsia), -faji (-phagia) ve -oreksi (-orexia) sonekleri arasındaki farklar nelerdir? | -emez / -emezis (-emesis) = kusma (hematemez = kan kusma, hiperemezis gravidarum = gebeliğin şiddetli kusması); -pepsi (-pepsia) = sindirim (dispepsi = hazımsızlık); -faji (-phagia) = yeme veya yutma (disfaji = yutma güçlüğü, odinofaji = ağrılı yutma, polifaji); -oreksi (-orexia) = iştah (anoreksi = iştah kaybı). | | | | 12 | Adında sarkom veya karsinom geçmediği halde -om / -oma (-oma) ile biten ancak malign (kötü huylu) neoplazm olan dört önemli istisna nedir? | Melanom (melanositlerin malign tümörü), Lenfoma (malign lenfoid neoplazm), Multipl Miyelom (malign plazma hücreli neoplazm) ve Seminom / Disgerminom / Hepatoblastom / Glioblastom / Mezotelyoma. | | | | 13 | Patolojik sonekler olan -megali (-megaly), -trofi (-trophy), -plazi (-plasia) ve -plaki (-plakia) neyi ifade eder? | -megali (-megaly) = bir organın anormal büyümesi (hepatosplenomegali, kardiyomegali, akromegali); -trofi (-trophy) = beslenme, büyüme veya hücre boyutundaki gelişim (hipertrofi = hücre boyutunda artış; atrofi = doku/hücre küçülmesi ve erimesi); -plazi (-plasia) = hücre sayısındaki oluşum veya gelişim (hiperplazi, displazi, aplazi); -plaki (-plakia) = mukozal yüzeyde düz yama veya plak (lökoplaki). | | | | 14 | -spazm (-spasm), -klonus (-clonus), -kinezi (-kinesia / -kinesis) ve -taksi (-taxia) sonekleri ne anlama gelir? | -spazm (-spasm) = ani istemsiz kas kasılması (bronkospazm, laringospazm, vazospazm); -klonus (-clonus) = kasın hızlı ve ardışık olarak kasılıp gevşemesi (miyoklonus); -kinezi (-kinesia) = hareket veya devinim (bradikinezi, diskinezi, akinezi); -taksi (-taxia) = kas koordinasyonu veya düzeni (ataksi = koordinasyon kaybı). | | | | 15 | İsim olan mucus ile sıfat olan mucous ve anatomik terimler olan ilium ile ileum arasındaki farkları açıklayınız. | Mucus (-us ile biten isim, mukus) yapışkan salgının bizzat kendisidir; mucous (-ous ile biten sıfat, müköz) ise mukus ile ilgili veya mukus salgılayan anlamına gelir (örneğin mukoza zarı mukus salgılar); Ilium (i harfiyle, ilium / kalça kemiği) pelvis kemiğinin üst geniş kanat kısmıdır; Ileum (e harfiyle, ileum) ise ince bağırsağın üçüncü ve son (distal) bölümüdür. | | | | 16 | Doku kıvamını belirten -malazi (-malacia) ve -skleroz (-sclerosis) soneklerini karşılaştırınız ve her birine iki klinik örnek veriniz. | -malazi (-malacia) = dokunun anormal yumuşaması (osteomalazi = kemik yumuşaması; kondromalazi = kıkırdak yumuşaması; trakeomalazi); -skleroz (-sclerosis) = dokunun anormal sertleşmesi veya fibrotik endürasyonu (ateroskleroz = arter duvarlarının sertleşmesi; multipl skleroz; amiyotrofik lateral skleroz). | | | | 17 | Üriner sistem sonekleri olan -üri (-uria), -ürez (-uresis) ve -kontinans (-continence) neyi ifade eder? | -üri (-uria) = idrarın durumu veya idrar yapma (hematüri, proteinüri, piyüri, dizüri, noktüri, anüri); -ürez (-uresis) = idrarın atılımı veya çıkarılması (diürez, natriürez = idrarla sodyum atılımı, enürezis = istemsiz idrar kaçırma); -kontinans (-continence) = idrar veya dışkıyı istemli olarak tutabilme yetisi (inkontinans = tutamama). | | | | 18 | -ptoz / -ptozis (-ptosis), -ptizi (-ptysis), -ptişi (-ptychia) ve -ektopi (-ectopy) sonekleri ne anlama gelir? | -ptoz / -ptozis (-ptosis) = bir organın veya göz kapağının aşağı doğru sarkması ya da prolapsusu (blefaroptoz, nefroptoz); -ptizi (-ptysis) = tükürme veya balgamla çıkarma (hemoptizi = alt solunum yollarından öksürükle kan gelmesi); -ptişi (-ptychia) = bir doku duvarının cerrahi olarak katlanması (plikasyon); -ektopi (-ectopy) = normal anatomik konumdan yer değiştirme (ektopik gebelik, ventriküler ektopi). | | | | 19 | Oftalmolojik sonekler olan -opi / -opsi (-opia / -opsia) ve -kori (-coria) ne anlama gelir? | -opi (-opia) veya -opsi (-opsia) = görme veya görsel durum (diplopi = çift görme, presbiyopi, miyopi, hipermetropi/hiperopi, hemianopsi); -kori (-coria) = göz bebeğinin (pupilla) durumu (anizokori = pupil çaplarının eşit olmaması, izokori, lökokori = beyaz pupil refleksi). | | | | 20 | Dört patolojik sonek olan -re (-rrhea), -raji (-rrhage / -rrhagia), -reksis (-rrhexis) ve -rafi (-rrhaphy) arasındaki farkları belirtiniz. | -re (-rrhea) = sıvı veya mukusun akışı ya da bol miktarda boşalması (diyare, rinore, amenore); -raji (-rrhage / -rrhagia) = aşırı veya anormal kan boşalması/kanama (hemoraji, menoraji); -reksis (-rrhexis) = bir organın, damarın veya dokunun yırtılması/rüptürü (histeroreksis = rahim yırtılması, karyoreksis); -rafi (-rrhaphy) = cerrahi olarak dikme işlemi. | | | | 21 | Duyusal ve algısal sonekler olan -estezi (-esthesia), -aljezi (-algesia), -ozmi (-osmia) ve -gözi (-geusia) ne anlama gelir? | -estezi (-esthesia) = duyu, his veya algı (parestezi = karıncalanma ve uyuşma hissi, anestezi = duyu kaybı, dizestezi); -aljezi (-algesia) = ağrıya duyarlılık (analjezi = ağrısızlık, hiperaljezi = artmış ağrı duyarlılığı); -ozmi (-osmia) = koku alma duyusu (anozmi, parozmi); -gözi (-geusia) = tat alma duyusu (agözi, disgözi). | | | | 22 | Nörolojik motor sonekler olan -pleji (-plegia) ve -parezi (-paresis) arasındaki farkı açıklayınız. | -pleji (-plegia) = tam felç (paralizi) veya motor fonksiyonun tamamen kaybı (hemipleji, parapleji, kuadripleji/tetrapleji, oftalmopleji); -parezi (-paresis) = kısmi veya tam olmayan felç ya da kas güçsüzlüğü (hemiparezi, gastroparezi = mide boşalmasının gecikmesi). | | | | 23 | Kan durumunu belirten -emi (-emia) ve -iskemi (-ischemia) sonekleri arasındaki fark nedir? | -emi (-emia) = kanın durumu veya kan dolaşımında belirli bir maddenin bulunması (hipoksemi, bakteriyemi, üremi, hiperkalemi, lösemi); iskemi (isch/o = tutmak/engellemek + -emia) = tıkanıklık veya vazokonstriksiyon nedeniyle bir organ ya da dokuya giden arteriyel kan akımının yetersizliği (miyokard iskemisi). | | | | 24 | Lümen çapını ifade eden -stenoz (-stenosis / -arctation) ve -ektazi (-ectasis / -ectasia) soneklerini karşılaştırınız. | -stenoz (-stenosis) = bir kanalın, geçidin veya kapağın anormal daralması ya da striktürü (pilor stenozu, aort stenozu, spinal stenoz); -ektazi (-ectasis / -ectasia) = içi boş bir yapının anormal genişlemesi, dilatasyonu veya ekspansiyonu (bronşektazi = bronşların kalıcı genişlemesi; telanjiektazi; atelektazi = akciğerin tam açılamaması veya sönmesi). | | | | 25 | Sonu -a, -is, -um, -us, -ix/-ex, -on, -ma ve -nx ile biten tıbbi isimler için klasik Yunanca ve Latince çoğul kuralları nelerdir? | -a -> -ae (vertebra -> vertebrae, omurlar); -is -> -es (diagnosis -> diagnoses, testis -> testes); -um -> -a (diverticulum -> diverticula, bacterium -> bacteria); -us -> -i (bronchus -> bronchi, calculus -> calculi); -ix/-ex -> -ices (appendix -> appendices, cortex -> cortices); -on -> -a (ganglion -> ganglia); -ma -> -mata (carcinoma -> carcinomata/carcinomas); -nx -> -nges (phalanx -> phalanges, larynx -> larynges). | | | | 26 | Üç temel cerrahi sonek olan -ektomi (-ectomy), -otomi (-otomy / -tomy) ve -ostomi (-ostomy / -stomy) arasındaki farkları açıklayınız. | -ektomi (-ectomy) bir yapının cerrahi olarak çıkarılması veya eksizyonu anlamına gelir (örneğin kolesistektomi); -otomi (-otomy) bir yapıya cerrahi kesi yapılması veya insizyon anlamına gelir (örneğin kraniyotomi, trakeotomi); -ostomi (-ostomy) ise vücut yüzeyine veya iki içi boş organ arasına cerrahi olarak yapay bir açıklık ya da ağız (stoma) oluşturulmasıdır (örneğin kolostomi, gastrojejunostomi). | | | | 27 | İki ölçüm soneki olan -metre (-meter) ve -metri (-metry) arasındaki farkı açıklayınız ve klinik örnekler veriniz. | -metre (-meter) = ölçüm yapmak için kullanılan cihaz veya alettir (spirometre, sfigmomanometre, pelvimetre); -metri (-metry) = ölçme süreci veya yöntemidir (spirometri, nabız oksimetrisi, odyometri). | | | | 28 | Patolojide Benign (iyi huylu) ile Malign (kötü huylu) ve Karsinom ile Sarkom kavramları birbirinden nasıl ayrılır? | Benign (iyi huylu) tümörler (genellikle kök + -om/-oma; örneğin adenom, leiomyom, lipom) iyi diferansiyedir ve metastaz yapmaz; Malign (kötü huylu) tümörler ise lokal invazyon gösterir ve metastaz yapar: Karsinomlar (örneğin adenokarsinom, skuamöz hücreli karsinom) epitelyal dokulardan (ektoderm/endoderm) köken alırken, Sarkomlar (örneğin osteosarkom, leiomyosarkom, liposarkom) mezenkimal ve bağ dokularından (mezoderm) köken alır. | | | | 29 | Hematolojik ve hücresel sonekler olan -peni (-penia) ile -sitoz / -fili (-cytosis / -philia) terimlerini karşılaştırınız. | -peni (-penia) = hücre sayısında veya doku kütlesinde eksiklik ya da anormal azalma (lökopeni, trombositopeni, pansitopeni, osteopeni); -sitoz (-cytosis) veya -fili (-philia) = hücre sayısında anormal artış veya proliferasyon (lökositoz, trombositoz, eozinofili, nötrofili). | | | | 30 | Tıp terminolojisinde «... ile ilgili / ...-e ait» anlamına gelen yaygın sıfat sonekleri hangileridir? | -ac (cardiac = kardiyak/kalple ilgili), -al (renal = böbrekle ilgili, neural = sinirsel), -ar (muscular = kasla ilgili, vascular = damarsal), -ary (pulmonary = akciğerle ilgili, biliary = safra ile ilgili), -ic (gastric = mideyle ilgili, hepatic = karaciğerle ilgili), -ine (uterine = rahimle ilgili), -ior (anterior = ön, superior = üst), -ory (auditory = işitsel, respiratory = solunumsal) ve -ous (venous = venöz, mucous = müköz). | | | | 31 | Tanısal görüntüleme ve kayıt sonekleri olan -graf (-graph), -gram (-gram) ve -grafi (-graphy) arasındaki farkı açıklayınız. | -graf (-graph) = verileri kaydetmek için kullanılan cihaz veya alettir (elektrokardiyograf); -gram (-gram) = elde edilen somut kayıt, görüntü veya çizelgedir (elektrokardiyogram, mamogram, anjiyogram); -grafi (-graphy) = kayıt yapma işlemi veya tanısal prosedürdür (elektrokardiyografi, anjiyografi). | | | | 32 | Patolojik sonekler olan -it (-itis), -oz / -ozis (-osis), -pati (-pathy) ve -iyazis (-ia / -iasis) arasındaki farklar nelerdir? | -it (-itis) = iltihaplanma (enflamasyon) veya enfeksiyon (apandisit, menenjit); -oz / -ozis (-osis) = anormal durum, dejenerasyon veya hücre sayısında artış (nefroz, osteoartroz, lökositoz); -pati (-pathy) = bir organ veya dokunun genel hastalığı ya da bozukluğu (nöropati, kardiyomiyopati); -iyazis (-iasis) = taş veya parazit gibi belirli bir etkenin yol açtığı patolojik durum (kolelitiyazis, filaryazis). | | | --- Study this deck interactively with FSRS-6 spaced repetition, audio review, and multiple-choice mode at [Flashcards World](https://flashcards.world/flashcards/sets/a78cc95b-c14b-47cf-a2bb-a85baec0060a/).